تخطي إلى المحتوى الرئيسي

حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 287

مساهمون:

ص٢٨٧
موافقت نكرد و دو طرف از او ناراضى ماندند مجلس هم با كمال اظهار اعتمادى كه بوى داشت آنطور كه بايد با او همراهى كند نكرد بملاحظه دموكراتها كم‌جرئتى خودش هم دخالت كرد و مشير الدوله بعد از دو ماه استعفاء داده بكنار رفت . بعد از مشير الدوله ميرزا جواد خان سعد الدوله كه مكرر نام او برده شده است و يكى از هواخواهان روس و انگليس است به خيال رياست دولت افتاد وزير مختار روس و انگليس هم حامى او بودند و بشاه جوان اصرار ميكردند او را انتخاب نمايد و مسلم بود كه بانتخاب او اساس مجلس متزلزل و قوه ژاندارمرى ضعيف يا منحل ميگردد و بر حيات تازه ايرانى فشار سختى وارد مىشود و بالاخره مقاصد روس و انگليس از مقاصد دشمنان ايشان در ايران پيش ميفتد اين بود كه قواى ملى از مجلس و احزاب و غيره و قواى اجنبى ضد روس و انگليس دست اتفاق داده دوره رياست وزرائى سعد الدوله را نگذاردند از يك شبانه‌روز تجاوز كند و چون كسى در ميدان نبود براى تصدى اين كار كه بتوانند او را بپذيرند مگر شاهزاده عين الدوله عبد المجيد ميرزا اين بود كه برياست او راضى شدند و شاه سعد الدوله را بدل به عين الدوله نمود عين الدوله رئيس الوزراء شد و مجلس ملى رياست او را باتفاق پذيرفت براى اينكه پاى سعد الدوله در ميان نيايد در صورتى كه دموكرات‌ها طرفدار رياست مستوفى الممالك بودند . خلاصه عين الدوله رئيس الوزراء شد و پيش از هركار فرمانفرما عبد الحسين ميرزا را كه از دوستان روس بود براى وزارت داخله انتخاب كرد فرمانفرما مورد بدگمانى مليون تندرو بود و رضايت بوزارت او نداشتند ولى دست روس و انگليس كه در ساختن كابينه عين الدوله دخالت داشت از افكار تندروان ملاحظه نكرد اعتداليون هم كه نميخواستند مستوفى الممالك رئيس گردد تا دموكراتها قوت نگيرند با عين الدوله موافقت كردند با فرمانفرما هم دم‌خور بودند و او خود را از اعتداليون ميدانست بهرصورت اضطراب‌خاطرها از سعد الدوله و رياست او به حدى بود كه نه تنها عين الدوله را كه مورد هزار انتقاد ملى بود پذيرفتند بلكه بكابينه متمايل بروس و انگليس هم كه تشكيل داد بناچارى رضا دادند عين الدوله خبط بزرگ كرد كه فرمانفرا را در كابينه خود پذيرفت زيرا سياست فرمانفرما مقتضى طرف شدن ايران با عثمانى بود و