امريكائيان از روزيكه بايران آمدهاند با جديت قابل تقديرى باوضاع بىسروسامان ماليه رونق داده حساب و كتابى بميان آمده ماليه را تا يك اندازه تمركز دادهاند و اين اول روشنائى است كه در ايران ديده مىشود روشنائى دوم كه باز در سايه انتظام ماليه هويدا است انتظامات ژاندارمرى است كه بدست صاحبمنصبان سوئدى داده شده بديهى است دولت كنونى ايران اگر با ضعف و ناتوانى كه دارد توانست شر محمد على ميرزا و سالار الدوله را دفع كند و توانست ژاندارمرى منظمى داشته باشد بواسطه مرتب بودن امر ماليه است از روز اول دخالت امريكائيان به كار ماليه ايران و روس و انگليس هيچيك باينكار رضايت نداشتند و نميخواستند امريكائيان در ايران نفوذ حاصل كنند در اين وقت كه نقشه روسها در تحريك محمد عليميرزا و سالار الدوله عقيم ميماند و مسلم است بواسطه انتظام امر ماليه است بر ضديت آنها با شستر آمريكائى افزوده شده به حدى كه حاضرند بهر قيمت تمام شود او را از ايران بيرون نمايند و اطمينان دارند اگر انگليسيان در باطن با نقشه آنها در كار محمد على ميرزا موافق نبودهاند در كار عزل شستر قطعا موافق خواهند بود و اگر آن نقشه را بواسطه مخالفت باطنى انگليسيان نتوانستند اجراء كنند بكوتاه كردن دست امريكائيان كامياب خواهند شد خصوصا كه روس و انگليس هردو شنيدهاند شستر گفته است اگر تحريكات روس و انگليس بگذارد براى اصلاحات مملكت پولى قرض شود من اسباب اين استقراض را از سرمايه داران آمريكا فراهم خواهم آورد اينست كه جدا بمخالفت با شستر ميكوشند و كار به دادن اولتيماتوم بدولت ايران ميكشد كه شرح آن در فصل بعد نوشته مىشود اينك بايد راجع به اين مأمور امريكائى گرفتار بدست اغراض داخلى و خارجى چند سطر بنويسم شستر بايران وارد شد بدون اينكه از كشمكش دستجات بنام دمكرات و اعتدالى خبردار بوده باشد و بىآنكه اوضاع مملكت را بشناسد خواست بيطرفانه امور ماليه را منظم نمايد و البته نه صلاح شخص او بود دامان خود را بسياست داخلى و خارجى مملكت آلوده كند و نه صلاح مملكت ولى اشخاصى از حزب دمكرات بمناسبت انگليسىدانى و بودن در جريان امور خود را به او نزديك كرده رفتهرفته ويرا بجانب دمكراتها كشيده بامور سياسى آلودهاش ساختند و تصور كردند اين امريكائى ستون
حيات يحيى ( فارسى ) — صفحة 192
مساهمون: يحيى دولت آبادى
ص١٩٢