پيشگاه الهى جمع آورى مى شوند .
( 100 ) ( و عرضنا جهنم يؤمئذ للكافرين عرضا ) : ( و در آن روز جهنم را به كافران عرضه مى كنيم ، عرضه كردنى بطور كامل ) ، يعنى در آن روز جهنم را بطور كامل به كافرانى كه آن را انكار مى كردند ، نشان ميدهيم تا برايشان به وضوح آشكار شود .
( 101 ) ( الذين كانت اعينهم في عطاء عن ذكرى وكانوا لا يستطيعون سمعا ) : ( همان كسانى كه ديدگانشان از ياد من در حجاب است و نمى توانند چيزى بشنوند ) ، اين آيه تفسير كلمه كافرين در آيه قبلى است و مى فرمايد كافرين كسانى هستند كه خداوند ميان آنها و ذكر خود سدى قرار داده و پرده اى كشيده كه نمى توانند آيات الهى را ببينند وبواسطهء آن هدايت شوند و نيز خداوند توانايى شنيدن را از گوشهايشان سلب كرده و در نتيجه نمى توانند از حكم و مواعظ و عبرتها بهره مند شوند و به همين جهت راهى كه و اصل و رساننده آنها به حق بوده ( يعنى همان ذكر خدا ) بريده شده و آنها راهى به سوى حق ندارند ، يعنى نه از راه چشم و نه از راه گوش طريقى براى دريافت حقيقت ندارند « 1 » .
( 102 ) ( افحسب الذين كفروا ان يتخذوا عبادى من دونى اولياء إنا اعتدنا جهنم للكافرين نزلا ) : ( آيا كسانى كه كفر ورزيدند پنداشتند كه به غير من بندگان مرا مى توانند به سرپرستى و خدايى بگيرند ؟ همانا ما جهنم را محلى براى فرود آمدن و پذيرائى كافران مهيا كرده ايم ) . آيه به نحو استفهام انكارى مى فرمايد : آيا كسانى كه توحيد خدا را انكار مى كنند گمان مى كنند ، اگر غير از خدا اولياء ديگرى از بندگان او ( مثل رؤساء والهه ها و ملائكه و . . . ) اتخاذ كنند ، آن اولياء ايشان را يارى خواهند كرد و مى توانند عقاب مرا از آنها دفع كنند ؟ هرگز ! ما جهنم را براى كافران منزلگاه فرار داده ايم .
هامش
( 1 ) در عيون اخبار الرضا . ج 1 ، ص 136 از امام رضا عليه السلام نقل شده كه اين آيه بر منكرين ولايت تطبيق دارد . البته اين از موارد تطبيق كلى بر مصداق است و مفهوم آيه اعم از اين مورد مى باشد .