تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 452

مساهمون:

ص٤٥٢
على بن نصر بن هارون بن ابو القاسم حسينى يا موسوى تبريزى ملقب به معين الدين و متخلص به قاسم عارفى فاضل و شاعرى ماهر از اكابر صوفيه در قرن نهم هجرى است . وفات وى در سال‌هاى 835 و 837 و 838 هم نوشته‌اند ( لغت نامهء دهخدا ) . ابراهيم بن شاهرخ بن تيمور . شاهزاده‌اى دانش دوست و اديب و خوشنويس بوده و از طرف شاهرخ مأمور جنوب ايران گشته . مدرسهء دار الشفاء شيراز را او بنا كرد و شرف الدين على يزدى كتاب ظفر نامهء تيمورى را به نام ابراهيم كرده است . در 838 درگذشته است ( لغت نامهء دهخدا ) . شيبكيه يا شيبانيان اعقاب شيبان پسر جوجى و نوهء چنگيزخان هستند . وى برادر باتوخان و ارداخان بود و در جنگهاى مغول در مجارستان از خود لياقت نشان داد و در تقسيم قلمرو چنگيز دشتهاى واقع در شمال و جنوب شرقى اورال جنوبى نصيب وى شد . از اواخر قرن هشتم ه . ق اعقاب او قسمتى از قزاقستان كنونى را نيز اشغال كردند و طوايف تابع شيبانيان به ازبك معروف شدند . آغاز دولت ازبكان از زمان ابو الخير شيبانى است كه در هفده سالگى به خانى رسيد و در 834 ه . ق خوارزم و كرسى آن اورگنح را گرفت و دست تيموريان را از بلاد مستحكم اطراف سير دريا كوتاه كرد . . . شاهرخ بيك اول از اعقاب ابو الخير در 1122 ه . ق در فرغانه استقرار يافت و خانات خوقند را تأسيس كرد كه در 1876 روسيه آن را به قلمرو خود منضم نمود . بهاء الدين قراعثمان اولين امير از سلسلهء تركمانان آق‌قويونلو است كه مدتى در خدمت امراى محلى ارزنجان و سيواس و حتى سلاطين مصر بود . عاقبت بر دو رقيب خود قرا محمد قراقويونلو ( در 791 ه . ق ) و برهان الدين فرمانرواى سيواس ( در 799 ه . ق ) پيروز شد . در هنگام حملهء امير تيمور به آسياى صغير به او پيوست و تيمور حكومت دياربكر را به دو داد . قراعثمان غالبا با قرايوسف قراقويونلو منازعه داشت . وى را به سبب افراط در خونخوارى « قره يولوگ - زالوى سياه » مىخواندند ( دائرة المعارف فارسى ) . محمد شاه فنارى از اكابر حنفيه و وحيد عصر خود و پسر محمد بن حمزهء فنارى است . اين پدر و پسر هر دو از بزرگترين دانشمندان عصر خود بوده‌اند . مدرس مدرسهء سلطانيه در بروسه بود و در 839 يا 840 درگذشت ( ريحانة الادب ، ذيل فنارى ) .