و هشتمين خليفهء عباسى نيز به شمار آرند ( لغت نامهء دهخدا ) .
عباسيان مصر سلسلهاى از عباسيان هستند كه بعد از انقراض خلافت آنان در بغداد ، از سنهء 659 تا حدود 923 هجرى قمرى در مصر عنوان خلافت را احراز كردند . پيدايش اين سلسله را بعضى از مورخين ناشى از اين دانستهاند كه فرمانروايان غير دينى ممالك اسلامى براى تثبيت موقعيت خود نيازمند به مقامى بودند كه فرمانروائى شان را صورت شرعى و قانونى بخشند و بدين جهت پس از انقراض خلافت در بغداد ، اين فرمانروايان در صدد ايجاد چنين مقامى بر آمدند . در 650 هجرى قمرى شريف مكه فرمانرواى تونس را كه از سلسلهء حفصيون و نامش ابو عبد الله بود و با لقب مستنصر عنوان خلافت به خود داده بود به رسميت شناخت . اين شناسائى بر اعتبار ابو عبد الله افزود و مملوك مصر گزارش فتح عين الجالوت را به ابو عبد الله فرستاده در ضمن اين گزارش او را « امير المؤمنين » خواند . پس از بر آمدن بيبرس وى صلاح ندانست كه همسايهاى نيرومند و احتمالا خطرناك بدين عنوان شناخته شود بدين جهت پسر ظاهر سى و پنجمين خليفهء عباسى را كه نامش احمد بود و به مصر پناه آورده بود با همان لقب مستنصر در سال 659 به خلافت برداشت . پس از آن مدت دو قرن و نيم سلسلهاى از عباسيان تحت فرمان و نظارت مماليك مصر اسما در قاهره خلافت كردند و سلاطين مملوك به عنوان سلاحى دينى از آنان براى جهاد بر ضد صليبيون و جنگ با مغول استفاده مىكردند . خلفاى عباسى مصر قدرت و نفوذى نداشتند و در واقع در حكم مستمرى بگيران دربار مماليك بودند و صرفا وظايف تشريفاتى را هنگام جلوس سلطان جديد اجرا مىكردند . كوشش مماليك مصر براى اين كه مسلمانان ساير ممالك نيز خلفاى تحت حمايت آنان را به عنوان خليفهء اسلام بشناسند تا حدى مخصوصا در هندوستان و امپراطورى عثمانى به موفقيت انجاميد . بايزيد اول ، سلطان عثمانى ، در 1394 فرمانى صادر كرد و به خليفهء مصر عنوان سلطان عطا نمود .
عاقبت سلطان سليم اول بعد از استيلا بر شام و مصر ، متوكل سوم آخرين خليفهء عباسى مصر را خلع كرد و خلافت عباسيان مصر در 923 ه . ق برافتاد ( دائرة المعارف فارسى ) .
سيف الدين ابو المعالى سعيد بن مطهر بن سعيد باخرزى حنفى مشهور به شيخ العالم در نهم شعبان سال 586 در باخزر متولد شد و پس از تحصيل فقه و حديث و قرائت بالاخره به خوارزم به خدمت شيخ نجم الدين كبرى رسيد و دست در دامن ارادت او زد و به دستور او به خلوت و رياضت اشتغال جست و سپس شيخ نجم الدين كبرى او را از بهر تعليم و ارشاد خلق به بخارا
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 397
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٩٧