نور الدين على منصور سومين نفر از مماليك بحرى مصر ( 655 تا 657 ه . ق ) و سيف الدين مظفر قدوز چهارمين فرد اين خاندان است كه از 657 تا 658 حكومت كرده است ( طبقات سلاطين اسلام ، ص 71 ) .
عين الجالوت يا عين جالوت قريهاى از اعمال فلسطين بين نابلس و بيسان است كه در روز جمعه 25 رمضان سال 658 هجرى قمرى در آنجا جنگ بسيار معروفى بين لشكر مغول و سپاه مماليك مصر اتفاق افتاد و در آن جنگ ، لشكر مغول كه به سردارى كيتبوقانوين و با كمك و همراهى عدهاى از مسيحيان به اين حدود پيشرفت كرده بود از دست مماليك شكست سختى خورد و كيتبوقا گرفتار و مقتول شد . جنگ عين الجالوت اولين شكست مغول از دست لشكر اسلام بود و از اسباب عمدهء توقف پيشرفت مغول در حدود مغرب عالم اسلام به شمار مىآيد و بعد از اين جنگ پيشرفت لشكر مغول ديگر در حدود شام و مصر متوقف ماند ( دائرة المعارف فارسى ) .
بيبرس ظاهر بن عبد الله ركن الدين ابو الفتح بندقدارى صالحى ملقب به الملك الظاهر از مماليك بحرى مصر متولد 625 در دشت قبچاق . او سالهاى اول عمر خويش را در مولد خود به سر برد و سپس در هجوم تاتار اسير و در سيواس به غلامى فروخته شد . از آنجا وى را به حلب سپس به قاهره بردند و امير علاء الدين ايدكين بندقدار وى را بخريد و بيبرس نزد وى بود تا اين كه ملك الصالح نجم الدين ايوب در شوال 644 بر امير علاء الدين دست يافت و بيبرس را نيز ضمن ساير مايملك وى تحت اختيار خويش آورد و چون همت و فطنت و ذكاى او بديد وى را رئيس يكى از فرق حرس خاص خود كرد و بيبرس در سايهء همت و فطنت خويش مدارج ترقى بپيمود تا به مرتبهء حكومت رسيد . در سال 658 كه ملك مظفر قطز ( قدوز ) به قتل رسيد امراء كه كفايت و لياقت بيبرس را ديده و پسنديده بودند او را به امارت برداشتند . . . ( لغت نامهء دهخدا ) .
مستنصر بالله احمد بن محمد بن ناصر مكنى به ابو القاسم نخستين خليفهء عباسى در مصر .
او سه سال پس از انقراض سلسلهء عباسيان در عراق وارد مصر شد و در سال 659 ق الملك الظاهر بيبرس بندقدارى با او به خلافت بيعت كرد و لقب « المستنصر » به وى داد . در حقيقت وى به ظاهر خليفه بود ولى كار حكومت را در دست نداشت . الظاهر پس از اندكى او را با سپاهى روانهء بغداد كرد تا آنجا را از مغولان باز ستاند ولى در اين جنگ به سال 660 كشته شد . او را سى
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 396
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٩٦