( 39 )
( إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ )
: ( اگر كوچ نكنيد خدا شما را به عذابى دردناك معذّب مىگرداند و گروهى غير شما را جانشين شما مىنمايد و شما هيچ ضررى به او نمىرسانيد و خداوند بر هر چيز قادر است ) ، در اين آيه به مؤمنين عتاب و تهديدى سخت مىنمايد و آنها را وعدهء عذاب مىدهد ، عذابى كه مطلق بيان شده و اختصاص به آخرت ندارد ، چون آنها در امر جهاد و دفع دشمنان سستى كرده و بهاى عزّت مسلمين را نپرداختند ، مىفرمايد : خداوند قوم ديگرى را به جاى شما مىآورد كه در راه خدا و قتال تثاقل و كندى نمىنمايند و اين اعمال زشت و مخالفتهاى شما با حكم الهى و سستى و كارشكنيهاى شما هيچ ضررى به خداوند نمىرساند ، بلكه ضررش متوّجه خود شماست و اگر اوامر خدا را اطاعت مىكرديد ، نفعش عايد خودتان مىگرديد و خداوند چون بر هر امرى تواناست ، لذا مىتواند شما را عذاب كرده و قوم ديگرى را جانشين نمايد كه در راه عقيده آماده جهاد باشند و بر دشمنان خدا بتازند و كلمه حق را اعتلاء دهند .
( 40 )
( إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلى وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ )
: ( اگر او را يارى نكنيد به تحقيق خدا او را يارى خواهد كرد همچنانكه زمانيكه كفّار او را بيرون كردند ، در حالى كه او دوّمى از دو نفر بود ، زمانيكه آن دو در غار بودند و او به همراه خود گفت : نترس ، خدا با ماست ، پس خداوند آرامش و سكينهء خود را بر او نازل كرد و او را با سپاهى كه ديده نمىشوند يارى نمود و كلمهء كسانى را كه كفر ورزيدند پست نمود ، آرى كلمه خدا غالب و والاست و خدا مقتدر و درست كردار است ) ، خطاب به مؤمنان مىفرمايد : اگر پيامبر را يارى نكنيد ، خداوند او را يارى مىنمايد ، در زمانيكه دشمنان او را احاطه كرده و زمانيكه او را از مكّه بيرون كردند و جز اين نبود كه