از ميان محققان و مستشرقان ، نخستين بار بارتلد
Barthold
خاور - شناس مشهور روس به نسخهاى از تاريخ جعفرى دست يافت و سبب معرفى آن شد . پس از او ايوانف
Ivanow
و سپس والتر هينتز
Hinz
و در اين اواخر استورى
Storey
و دكتر رويمر
Roemer
و ژان اوبن
Aubin
بمعرفى اين مؤلف و اثر مذكور او پرداختهاند .
نخستين بار ، بارتلد در ميان كتابهاى كتابخانهء لنينگراد به نسخهاى برخورد كه چند برگ از آغاز و ميان و پايان آن افتاده بود .
پس از بررسى و تجسس دريافت كه كتاب مذكور تأليف جعفرى يزدى است و بسبب احتواى بر وقايع و اخبار و حوادث دورهء تيمورى واجد فايدت و اهميت خاص است ؛ و چون شخصا در باب تاريخ آن دوران تحقيقات ميكرد مقالهاى درخصوص نسخهء مذكور و فوايد تاريخى آن در مجلهء « يادنامهء انستيتوى شرقى آكادمى علوم » ( ج 5 ص 5 - 52 ) در سال 1936 نوشت .
بعد والتر هينتز كه بعضى از تحقيقات بارتلد را به زبان آلمانى برگردانده است مطالب مهم مقالهء مذكور را با شروح و اضافات ديگر در طى مقالهاى بنام « تحقيق در منابع تاريخ تيمور » به زبان آلمانى در
Z . D . M . G
( دفتر دوم جلد 90 ص 373 - 398 ) انتشار داد « 1 » .
نسخهاى را كه بارتلد شناساند و هينتز نيز در مقالهء خود معرفى كرد با كتابى ديگر مجتمعا صحافى شده است و از ورق 637 تا 993 اين مجموعه را « تاريخ كبير » در برگرفته است .
چنان كه گفتيم آغاز و انجام اين نسخه افتاده و چند صفحه از ميان
هامش
( 1 ) - نگاه كنيد به حاشيهء 5 ص 2 از مقدمهء آلمانى دكتر هانس روبرت رويمر بر كتاب شمس الحسن (Shams al Husn , von Tag - as Salmani) ؛ همچنين نگاه كنيد به تاريخ يزد ، ص 2 .