شامل است و باحتمال قوى همان « تاريخ كبير » مذكور در تاريخ يزد تواند بود با نسخهء موجود در كلكته كه مؤلف آن نيز جعفرى است تفاوت و اختلاف دارد و دو تأليف جداگانه و مستقل از يك مؤلف است .
ايوانف در ضمن شناساندن نسخهء كلكته كه مورخ 988 است ، فهرست مطالب آن و چند سطر از آغاز برگ 197 ب را كه مربوط بذكر سلطنت تيمورست بدست مىدهد . از مقايسهء سطور مزبور با آنچه در تاريخ كبير آمده است اختلاف دو نسخه نيك مشهود مىشود . ما هم براى اطلاع اهل تحقيق به نقل آن سطور درينجا مىپردازيم :
نسخهء كلكته ذكر سلطنت خاقان اعظم امير قطب الدولة والدين امير تيمور گوركان انار اللّه برهانه و مدت ملك او و عدد فرزندان او و سبب وفات او ، و امير اعظم قطب الحق و السلطنه والدين . . .
نسخهء لنينگراد ذكر تاريخ سلطان اعظم خاقان اعدل اقدم قطب الحق والدين امير تيمور گوركان انار اللّه برهانه و ذكر فرزندان او . نسبت امير بزرگ برين منوال است : امير تيمور طرغاى بن بركل . . .
براى نشان دادن اختلافات اين دو نسخه فهرست مطالب آنها را نيز نقل مىكنيم تا خوانندگان به چگونگى تبويب دو كتاب نيز وقوف حاصل كنند . ابتدا فهرست نسخهء لنينگراد و سپس نسخهء كلكته نقل مىشود .
فهرست نسخهء لنينگراد قسم اول : از زمان آفريدن عالم و آدم تا آخر زمان نوح ، مدت مملكت ايشان قريب دو هزار و پانصد سال بوده .
قسم دوم : ذكر ملوك فرس هفتاد و يك تن بودهاند ، مدت مملكت ايشان چهار هزار و صد و يك سال بوده .
قسم سيم : قصهء پيغمبر صلى اللّه عليه و سلم و خلفاء راشدين رضوان اللّه عليهم و دوازده امام و بنى اميه و بنى عباس و خلفاء فاطميون در مصر و شام و مغرب بر پنج
تاريخ يزد ( فارسى ) — صفحة 199
مساهمون: ايرج افشار
ص١٩٩