( 125 )
( وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً )
: ( و چون خانهء كعبه را مرجع امور دينى مردم و محل امن قرار داديم ) يعنى بيت اللّه الحرام را مرجعى براى مردم قرار داديم تا به آن مراجعه كنند و از هر آزار و اذيّت ايمن باشند و منظور از ( امن ) امنيّت تشريعى است ،
( وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى )
: ( و از مقام ابراهيم جايى براى دعا بگيريد ) ، ( مصلّى ) اسم مكان از صلاة است و صلاة در معناى كلى به معناى دعا و توجه و معطوف شدن است ، ولى بطور خاص در معناى نماز به كار مىرود ،
( وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ )
: ( و به ابراهيم و اسماعيل فرمان داديم كه خانه مرا براى طواف كنندگان و معتكف شوندگان و نمازگزاران كه ركوع و سجود مىكنند ، پاك كنيد ) منظور از اعتكاف مقيم شدن به جهت عبادت و تفكر است و معناى كلى آيه اين مىشود كه ، به ياد آور زمانى را كه به مردم گفتيم بسوى خانه خدا برگرديد و براى خدا حجّ كنيد و از مقام ابراهيم محل دعايى بگيريد و به ابراهيم و اسماعيل امر كرديم كه خانهء مرا براى عبادت بندگانم خالص و پاكيزه كنيد .
( 126 )
( وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ )
: ( و زمانى كه ابراهيم گفت پروردگارا اين شهر را محل امنى قرار ده و اهلش را ، البته آنهايى كه به خدا و روز قيامت ايمان آورند از ثمرات روزى بده ) اين جمله دعاى حضرت ابراهيم عليه السّلام است براى اهل مكّه كه براى آنها طلب امنيّت و روزى مىكند و خداوند دعايش را مستجاب كرد ، در حالى كه اهل مكّه شامل مردم مؤمن و كافر بودند و دعاى ابراهيم عليه السّلام دربارهء رزق شامل مؤمن و كافر مىشود ، اما دعاى خود را مقيّد كرد به قيد ( من آمن منهم ) در حالى كه مىدانست كه بهرهمندى مؤمنان از ثمرات بدون مشاركت كافران امكان ندارد و ناموس حيات دنيوى و اجتماعى چنين است و اين دعا در واقع طلب كرامت و فراوانى براى مكّه است كه در بيابانى لم يزرع واقع بود ،
( قالَ وَ مَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلى عَذابِ النَّارِ وَ بِئْسَ