( 51 )
( وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً )
: ( و هنگامى كه با موسى چهل شب وعده كرديم ) هنگامى كه موسى عليه السّلام براى مناجات با پروردگار به كوه رفت
( ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ )
:
( سپس گوساله پرست شديد و آن را عبادت كرديد ) ،
( مِنْ بَعْدِهِ )
: ( يعنى پس از رفتن موسى ) ،
( وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ )
: ( و شما ستمكار بوديد ) ، چون عبادت خدا را ترك كرديد و از نبىّ خدا اطاعت ننموديد .
( 52 )
( ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ )
: ( آنگاه از شما درگذشتيم ، باشد كه سپاس گوئيد ) ، چون خدا توبه شما را پذيرفت و بر شما نعمت ارزانى داشت ، پس بايد او را شكرگزار باشيد .
( 53 )
( وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ )
: ( و هنگامى كه به موسى كتاب و وسيله جدا ساختن حق از باطل داديم ) و آن تورات بود كه حق و باطل را از هم جدا مىنمود ،
( لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ )
: ( شايد شما هدايت شويد ) به سوى حق ، بعد از تشخيص حق از باطل .
( 54 )
( وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ )
: ( و زمانى كه موسى به قوم خود گفت : اى قوم شما با گوساله پرستى به نفس خود ستم كرديد ) چون خداوند شايستهتر است كه عبادت شود
( فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ )
: ( پس باز گرديد بسوى خالق خود و ايجاد كنندهء خود ) ( بارىء ) از ريشه ( برأ ) مىباشد كه يعنى جدا كرد ، چون خدا خلق را از عدم جدا مىكند ، يا انسان را از خاك جدا مىكند
( فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ )
: ( پس بكشيد يكديگر را ) منظور آن بود كه گوساله پرستان گناهكار و عاصى كشته شوند كه امرى امتحانى بود و قبل از كشته شدن همهء گناهكاران توبه آنها پذيرفته شد
( ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ )
: ( اين عمل نزد خالق شما ، براى شما بهتر است ) اضافه كردن ضمير ( كم ) براى اشعار به خصوصيت است تا محبّت خود را در دلهاى آنها