( 159 )
( وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً )
: ( هيچ فردى از اهل كتاب نيست ، مگر آنكه حتما قبل از مرگش به عيسى عليه السّلام ايمان مىآورد و عيسى عليه السّلام در قيامت عليه آنان گواه خواهد بود ) ، اين آيه بيان مىدارد كه عيسى عليه السّلام نمرده و زنده است و به زودى دوباره نزد آنها باز مىگردد و به او ايمان مىآورند ، اين در صورتى است كه ضمير در ( قبل موته ) به عيسى برگردد ، امّا اگر ضمير به اهل كتاب برگردد معنا اين مىشود كه همهء اهل كتاب قبل از مرگشان به يقين در مىيابند كه عيسى عليه السّلام پيامبر خداست و نمرده است ، امّا اين ايمان در لحظه جان دادن سودى به حال آنان ندارد و عيسى عليه السّلام در روز قيامت عليه همهء اهل كتاب شهادت خواهد داد و آنحضرت از گواهان اعمال است و بعضى ديگر از مفسّران مىگويند منظور از ايمان آوردن به عيسى قبل از مرگ عيسى ايمان آوردن مردم در هنگام نزول آن حضرت از آسمان در عصر حضرت مهدى ( عج ) است ، امّا معناى صحيحتر همان است كه ضمير در ( قبل موته ) به اهل كتاب برمىگردد ، يعنى آنها هنگام مرگشان مسألهء عيسى عليه السّلام و حقانيّت او برايشان مسلّم مىشود .
در تفسير قمى از شهر بن حوشب روايت شده كه گفته حجّاج به من گفت : اى شهر يك آيه از قرآن مرا گيج كرده و نمىفهمم معنايش چيست ؟ پرسيدم ، اى امير آن آيه كدام است ؟ ، گفت :
( وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . . . )
و من به خدا سوگند دستور مىدهم گردن يك يهودى يا مسيحى را بزنند و خودم تا آخرين رمقش مىايستم تا ببينيم آيا لبها را تكان مىدهد و به حقانيّت عيسى عليه السّلام اعتراف مىكند و شهادت مىدهد يا نه ؟ امّا چيزى نمىبينم ، من به او گفتم : خدا امير را اصلاح كند ، معناى آيهء شريفه اين طور كه تو فهميدى نيست ، پرسيد : پس به چه معناست ؟ گفتم عيسى قبل از قيامت از آسمان نازل مىشود هيچ ملّتى باقى نمىماند نه يهودى و نه غير يهودى مگر آنكه قبل از مرگ وى به وى ايمان مىآورند و او در پشت مهدى عليه السّلام به نماز مىايستد ، حجاج چون اين را شنيد ، گفت : واى بر تو اين سخن از كه آموختى و از چه كسى نقل مىكنى ؟ گفتم : محمد بن على