( 195 )
( وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ )
: ( و در راه خدا انفاق كنيد و خويشتن را با دست خود به هلاكت نيافكنيد ) در اين آيه دستور مىدهد براى اقامه جنگ در راه خدا ، مال خود را انفاق كنند و با دست خود خويش را نابود نكنند ، چون عدم انفاق منجر به ابطال قوا و استطاعت و قدرت مسلمين مىشود و اين امر ( تهلكه ) است و هلاكت به معناى آن مسيرى است كه انسان نمىتواند بفهمد كجاست و به كجا منتهى مىشود ، تربيت دينى آشكار مىكند كه كسانى كه در راه اعتلاى دين جان خود را فدا مىكنند در راه خدا آزار و اذيّت مىشوند ، خداوند به آنان وعده كرده است كه بديهاى آنان را تكفير مىكند و آنها را در جايگاهى عظيم وارد مىكند ، چون خدا مال و نفوس مؤمنين را بهاى بهشت براى آنان قرار داده تا بكشند و يا كشته شوند و اين وعدهء الهى حقّ است ، امّا در مورد انفاق ، افراط و تفريط هر دو نكوهيده است ، چون عدم بخشش موجب هلاكت است ، و بخل و امساك در هنگام قتال باعث از بين رفتن قوا و نيروها مىشود و اين امر باعث غلبهء دشمن مىگردد ، كما اينكه زياده روى در انفاق به تبذير و فقر و مسكنت منجر شده و اين خود باعث انحطاط و پستى زندگى و بطلان مروّت مىشود ،
( وَ أَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ )
: ( و نيكى كنيد كه خدا نيكوكاران را دوست دارد ) منظور از احسان خوددارى از قتال يا رأفت و مهربانى با دشمنان دين نيست ، بلكه منظور اين است كه هر عملى را انجام مىدهند به وجه نيكو و احسن بجا آورند ، اگر قتال مىكنند به بهترين وجه بجنگند ، اگر دست از جنگ مىكشند به بهترين وجه دست بردارند ، و اگر به شدّت يورش و سختگيرى و يا به عكس عفو و گذشت مىكنند در هر مورد به بهترين نحو باشد و در اين بيان حلاوت و زيبايى وجود دارد كه بر هيچ كس پوشيده نيست ، چون دفع ظالم به وسيله آنچه شايستهء اوست احسان نسبت به انسانيت است كه حق مشروع انسانيت را استيفاء كرده و دفاع از دين و احقاق حق همه احسان محسوب مىشود ، پس جهاد احياى دين خداست و حفظ حق فطرى و مشروع براى بقاء است ، لذا قتال خواه براى دفاع از مسلمين و يا حوزهء اسلام باشد ، يا قتال