خريده است « 1 » نام او نوشتكين غرجه « 2 » بود بتدريج سبب عقل و كياست مزيّت مرتبت مىيافت تا بحدّى كه ركنى بزرگ گشت در دولت سلجوقيان بمثابت سبكتكين در آخر عهد ملوك سامان و اسم طشتدارى داشت و خوارزم در آن روزگار در عداد وظيفهء طشتخانه بود چنانك خوزستان « 3 » در وظيفهء جامهخانه او را باسم شحنگى خوارزم موسوم كردند و ازو پسران بودند پسر بزرگتر قطب الدّين محمّد را در مرو بمكتب داد تا آداب و رسوم رياست و امارت تعليم كند « 4 » ، و در آن وقت سلطان بركيارق بن ملكشاه امير خراسان داد بك حبشى بن التونتاق « 5 » را در ممالك خويش نيابت مطلق فرموده بود و در مدح او اشعار شعراى آن عصر بسيارست و ابو المعالى نحّاس « 6 » رازى مادح خاصّ اوست و درين
هامش
( 1 ) فاعل خريده است بلكاتكين است ،
( 2 ) كذا فى د ، ه : نوش تكين غرجه ، ج : نوشتكين غرجهءى ، آ : نوستكين غرجه ، ب : نوشكين غرجه ،
( 3 ) آ :
حوزستان ، ج : خورستان ،
( 4 ) ج : تعليم گرفت ، د : تعليم گيرد ، ب : او را تعليم كنند ،
( 5 ) آ : داد بك بن البوبباق ؟ ؟ ؟ ، ب : داد بك بن حبشى النون ؟ ؟ ؟ ياق ، ج : داد بك بن حبش التون ياق ، د : داد بك بن حبش التوبباق ؟ ؟ ؟ ، ه : داد بك بن حبشى التوشاق ، - در كتب تواريخ معتبره نام امير خراسان در آن عهد داد بك ( اميرداد ) حبشى بن التونتاق مسطور است نه داد بك بن حبشى التونتاق چنان كه در چهار نسخهء جهانگشاى دارد ، رجوع كنيد بجوامع العلوم فخر رازى نسخهء پاريس ( 1395Suppl . Persan) ورقb67 ، و تاريخ السّلجوقيّه طبع هوتسما ص 259 ، و ابن الأثير در حوادث سنهء 490 و 493 ، طبع تورنبرگTornbergج 10 ص 181 - 183 ، 201 - 202 ،
( 6 ) كذا فى د ه ، آ ب : نحاس ، ج : نخّاس ، - معروف در تخلّص اين شاعر نحّاس با حاء مهمله است و در غالب كتب تاريخ و ادب نيز به همين طريقه مسطور است از جمله در اختصار تاريخ السّلجوقيّه للبندارىّ طبع هوتسما ص 63 ، و اصل اين تاريخ لعماد الدّين الكاتب نسخهء پاريس (b135 .f( 2145Arabe) ، و تاريخ سلجوقيّه موسوم براحة الصّدور للرّاوندى نسخهء وحيدهء پاريس (b58 .f، 1314 .Suppl . pers) ، و تذكرهء هفت اقليم دو نسخهء پاريس (b353 .f، 357 .b . Suppl . pers321 .f، 356 .Suppl . pers) و نسخهء ديوان هند در لندن ( فهرست ايته ستون 441 ) ، و تذكرة الشّعراء دولتشاه طبع ادوارد برون ص 78 ، و مجمع الفصحاء ج 2 ص 78 - 79 ، ولى نادرا با خاء معجمه بطبق نسخهء