وزير اعظم مملكت و صاحب اختيار مطلق بود و كمترين اشغال او وظيفهء صاحب ديوانى بوده است ولى باز بلقب « صاحب ديوان » معروف بود ، و همچنين علاء الدّين جوينى صاحب ترجمه كه در عهد اباقا حاكم عامّ عراق عرب بود و بالطّبيعه وظيفهء صاحب ديوانى آن ولايت نيز مشمول در وظيفهء حكومت بوده است ولى باز معروف بود بلقب « صاحب ديوان » ،
نسب اين خانواده بفضل بن الرّبيع معروف حاجب خلفاى بنى عبّاس ميرسد « 1 » و امام علّامه شمس الدّين محمّد بن احمد الذّهبى در تاريخ كبير خود تاريخ الأسلام نسب مصنّف را تا فضل بن الرّبيع از قول امام ابو الفضل عبد الرّزّاق بن احمد الغوطى مؤرّخ مخصوص عطا ملك بطريق ذيل نقل مىكند : « 2 »
هو الصّدر المعظّم صاحب الدّيوان علاء الدّين ابو المظفّر عطا ملك ابن بهاء الدّين محمّد بن شمس الدّين « 3 » محمّد بن بهاء الدّين « 4 » محمّد ابن علىّ بن محمّد بن محمّد بن محمّد بن علىّ بن محمّد بن احمد بن اسحق
هامش
( 1 ) قاضى نور اللّه ششترى در مجالس المؤمنين و بتبع او مرحوم هدايت در مجمع الفصحاء ( ج 1 ص 311 ) گفتهاند كه نسب اين خانواده به امام الحرمين جوينى معروف ميرسد و اين خبط فاحش است چه در نسب نامهء آتيهء مصنّف كه ثقات مؤرّخين معاصر خود او نوشتهاند اصلا نام امام الحرمين جوينى [ عبد الملك بن عبد اللّه بن يوسف بن عبد اللّه بن محمّد بن حيّويه - ابن خلّكان حرف عين ] مذكور نيست كما ترى ، و منشأ اشتباه قاضى نور اللّه ششترى جوينى بودن هردو است ،
( 2 ) نسب نامهء ذيل منقول است از تاريخ الأسلام ذهبى نسخهء موزهء بريطانيّه در لندن ورق 6 (b6 .f، 1540 .Or) ،
( 3 ) اين لقب را ذهبى ذكر نميكند بل خود مصنّف در جلد اوّل در واقعهء فتح نيشابور ص 134 ذكر مىكند ،
( 4 ) اين لقب را نيز ذهبى ذكر نكرده بل خود مصنّف در تاريخ خوارزمشاهيه ( نسخهء آ ورقA69 ) ذكر مىكند ،