و دختر خود بطهران برگشت و پس از خاتمه پذيرفتن جنگ بآوردن كتابخانهء نفيس خود از پاريس بطهران نيز توفيق يافت و ديگر يكسره از اروپا قطع علاقه كرد و مصمم شد كه بقيه عمر را در وطن عزيز خود بپايان برساند .
از 1318 تا دو ماه قبل كه روح پرفتوح آن مرحوم ببهشت جاويدان خراميد اوقات آن فقيد سعيد مانند تمام ايام سابق باز بمطالعه و تحقيق و تصحيح متون قديمه ميگذشت و بيشتر آن در قسمت اول بمعيت دوست يگانهء عزيز جناب آقاى دكتر قاسم غنى بتصحيح و نشر ديوان حافظ و در قسمت ثانى بدستيارى نگارنده بتصحيح و انتشار كتاب شد الازار صرف شد .
از يك سال و نيم پيش اوضاع مزاجى آن مرحوم باوجود كمال احتياطى كه در امر غذا و حركت و خواب رعايت ميكرد يك مرتبه دچار اختلال گرديد و كار بمريضخانه و عمل جراحى كشيد . اگرچه عمل با توفيق قرين شد ليكن ضعف مفرط مزاج و عدم حركت چند ماهه بتدريج دست و پاى آن مرحوم را از كار انداخت تا آنكه در حدود ساعت ده بعد از ظهر روز جمعه ششم خردادماه 1328 شمسى برابر با 28 رجب 1368 هجرى قمرى جان سپرد و جنازهء آن مرحوم در جوار قبر ابو الفتوح رازى مجاور زاويهء حضرت عبد العظيم در رى به خاك سپرده شد . سن آن مرحوم بسال و ماه قمرى برابر با 74 سال و چهار ماه و سيزده روز ميشد و از او يك دختر بازمانده كه يگانه فرزند اوست .
اما آثار و نوشتههاى مرحوم قزوينى غير از مقدار كثيرى يادداشت و ملاحظات كه در روى ورقههاى جداگانه يا دفترچهها و حواشى كتب باقيست و مرتب و منتشر نشده بيشتر به صورت مقالات رسالهمانند و مقدمهها يا حواشى است كه آن مرحوم بر كتب مختلفه نوشته و به همين جهت كمتر كتاب مستقلى در يك موضوع واحد از او باقيست اگرچه هر سلسله از آن يادداشتها كه راجع بيك موضوع است اگر بهم پيوسته ميشد خود به صورت كتاب مستقل بديعى درمىآمد ولى آن مرحوم هيچوقت حوصله اين كار را نداشت و هميشه مقدار يادداشتهاى خود را در باب موضوعى كافى و كامل نميدانست .
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب ) — صفحة مقدمهء مصحح 10
مساهمون: عطا ملك جوينى
صمقدمهء مصحح ١٠