گوش ناهيد مىرساند و طريق گرم كردن اين هنگامه آن است كه در هر سال روز اول ماه اسفندار ، سدّ منافذ و مداخل اسواق كرده ، شب و صلى [ گ 240 ب ] در عين روز روشن ظاهر مىسازند و بساط عيش و نشاط در هريك از دكاكين مىاندازند ؛ بهشتى طلعتان حورى « 1 » لقا و پرى سرشتان ماه سيما مانند كواكب در كهكشان و لعل و ياقوت در رگ كان در راستهاى از راستهها « 2 » بجاى پدران در دكان نشسته به دل دادن عاشقان و دل بردن اسيران مشغول « 3 » مىباشند و كثرت قناديل و شموع و چراغ به مرتبهاى مىرسد كه درون « 4 » اسواق مانند فانوس روشن و از غرابت « 5 » و صفا به آتش رشك برق خرمن سوز ، نوبهار « 6 » و گلشن مىگردد . هر چند تماشاى اين جشن مكرر سرمهكش ديدهء بينايى گرديده و در اوقاتى كه پروانه مثال باريافتهء بزم قرب و حضور است ، سرمهء اين آيين به ديدهء جهان بين رسيده ، اما هرگز بدين زيبايى شاهد اين تماشا چهره نيفروخته و خوشدلى بدين ارزانى و وفور ، متاعى به مشتريان خواهشمند نفروخته بود .
در اين سال در سه موضع بساط نشاط به جهت جلوس اعليحضرت ظلّ رحمن انداخته و اسباب كاميابى مهيا ساخته بودند . جشن نخست زير تالار دولتخانهء مباركه كه از سركار خاصّه ترتيب يافته و از كثرت ظروف مرصع و فروش ملمع نمودار صحن آسمان و كواكب درخشان گرديده و بساط جشن « 7 » ديگر در برابر در قيصريه به صدر نگينى « 8 » گلشن « 9 » ارم چيده و طراز مجلس سيّوم « 10 » در تختگاه درون قيصريه به آيين شايسته به هر جانب كشيده ، خوش آوازان و معركه طرازان و لوليان و ارباب اصول و نغمات ، هر جنس دسته دسته و خواتين بازارى مانند گلهاى دسته بسته به نوبت به رقص و سماع ، نوربخش ابصار و راحت افزاى اسماع مىگشتند و شيشه و پيمانهء بادهء گلرنگ ، مثال دلبر شوخ و شنگ به مجلس آرايى « 11 » قيام داشت و اين « 12 » جشن ارم مثال از در دولتخانهء مباركه تا در مدرسهء مرحوم ملاعبد اللّه كشيده و بساط
هامش
( 1 ) . مر : حور .
( 2 ) . د ، ده : رستها .
( 3 ) . د : - « مشغول » .
( 4 ) . اساس : دران .
( 5 ) . ل ، م : غرايب .
( 6 ) . د : بهار .
( 7 ) . مر : - « جشن » .
( 8 ) . م ، مج : نگين .
( 9 ) . د ، ده ، ل ، م ، مج ، مر : گلستان .
( 10 ) . د ، ل ، مج : سيّم .
( 11 ) . د : آراى .
( 12 ) . ل : دراين . د : و آيين .