دربارهء ميرزا محمد طاهر و نثر اين كتاب ، طغرا « 1 » نامى از شعرا و نويسندگان قرن يازدهم هجرى در هندوستان در كليات طغراى خود مطالبى مطرح كرده است .
او در نامهاى خطاب به وزير فرزين ، از ميرزا محمد طاهر وحيد و كتاب تاريخ او ياد مىكند و معتقد است كتاب وى دزدى از تاريخ اكبرنامه ابو الفضل دكنى است و در اين مورد مىگويد كه ابو الفضل نيز اكبرنامه را با نثر كردن نظم اسكندرنامه و غارت الفاظ شوخ نظامى و نيز با به كاربردن فقرات ظفرنامهء تيمورى ساخته و محمد طاهر وحيد قزوينى كه از مطالب و كلام ابو الفضل دكنى استفاده كرده است ، در معنى دزدى است كه به دزد ديگر خورده است . طغرا همچنين دربارهء سرودههاى وحيد نيز اظهار نظر كرده است و معتقد است كه هم ميرزا محمد طاهر وحيد و هم صائب تبريزى ، رباينده مضامين او هستند و چند نمونه از ابيات خود را كه طاهر وحيد و صائب مضمون آن را در شعر آوردهاند ، با شعر آنان آورده و گويد طاهر در باب نظم ، طبيعت صائب را دارد و مصراع خوب در بيت هيچ كس نمىگذارد ؛ او در پايان رقعهء خود نوشته است كه : « اگر تخم آدم سخنور در ايران زمين برنمىافتاد ، خطاب منشى الممالكى و ملك الشعرايى به اينها كه مىداد » . « 2 »
4 - و ) نسخهء اساس
نسخهء اساس كتاب حاضر با ساير نسخ موجود اختلاف زياد دارد . اين نسخه كه در مجموعهء كتب خطى كتابخانهء آستان قدس رضوى نگهدارى مىشود ، از سه باب تشكيل شده است :
باب اول در بيان مجملى از احوال اجداد والاى ايشان - تا حين طلوع كوكب
هامش
( 1 ) . طغرا از شعرا و نويسندگان قرن يازدهم هندوستان است . و نخست در خراسان مىزيسته و در پايان زندگى به هندوستان رفته و در دربار محمد شاه جهان و مرادبخش پسر شاه جهان مىزيست . او با مرادبخش سفرهايى به جنوب هندوستان كرده است . او سرانجام در اواخر قرن 11 در كشمير ، فوت كرد . وى را در جوار قبر كليم كاشانى به خاك سپردند . طغرا به واسطهء منشآت مصنوع و پرتكلف خود در هندوستان معروف است و كتابهاى او مدتها در شمار كتابهاى درسى سرمشق نويسندگان بوده است ؛ براى اطلاع بيشتر دربارهء او و آثار وى ، رك : حايرى ، عبد الحسين ، فهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملى ج 10 ( 2 ) ، تهران 1347 ، چاپخانهء مجلس شوراى ملى صص 931 تا 938 .
( 2 ) . پيشين ، همان صفحات .