عالمتاب نموده ، از هر جزئى از جزئيات اطلّاع تام دارد ، در سلك تحرير آورد » . « 1 »
1 - و ) عنوان كتاب
نويسنده از عنوان كتاب در ديباچهء آن ذكرى ننموده و جاى آن در متن نسخهء اساس سفيد است و نسخهء بدلها نيز فاقد آن ديباچهاند . قديمىترين مأخذى كه از ميرزا محمّد طاهر وحيد و كتابش ذكرى نموده است كتاب قصص الخاقانى ، ولى قليخان شاملو « 2 » است كه وحيد را مؤلف « تاريخ جديد » معرفى كرده است . بعد از وى ميرزا محمّد خليل مرعشى از كتاب وى تحت عنوان « تاريخ عباسى » نام برده است . « 3 »
محمّد مهدى « 4 » بن محمّد رضا الاصبهانى در كتاب خويش تحت عنوان « نصف جهان فى تعريف اصفهان » كه در سال 1300 هجرى قمرى تأليف نموده ، كتاب ميرزا محمّد طاهر وحيد را تحت عنوان « تاريخ شاه عباس ثانى » معرفى نموده است .
محمّد تقى بهار و هرمان اته در كتابهاى خويش به تأليف وحيد تحت عنوان « تاريخ شاه عباس دوم » اشاره نمودهاند . « 5 »
احمد سهيلى خوانسارى نسخهء كهنسالى را از اين كتاب يافته كه در پشت صفحهء اول آن دو نفر از صاحبان كتاب كه در دو زمان مختلف مالك آن بودهاند ، نام آن را تاريخ جهان آراى عباسى نگاشتهاند . وى در مقاله كه جهت معرفى اين نسخه به نگارش درآورده است مىنويسد كه ميرزا محمّد طاهر وحيد اين كتاب را در برابر تاريخ عالم آراى عباسى اسكندر بيگ منشى نگاشته ، به همين دليل نام آن را « تاريخ جهان آراى عباسى » نهاده است . « 6 » استورى از شهرت كتاب علاوه بر عناوين
هامش
( 1 ) . كتاب حاضر ص 12 .
( 2 ) . شاملو ، ولى قلى خان ، همان كتاب ، ج 1 ص 292 .
( 3 ) . مرعشى ، ميرزا محمّد خليل ، مجمع التواريخ ، به تصحيح عباس اقبال آشتيانى ، انتشارات طهورى ، چاپ دوم ، 1362 ، ص 11 .
( 4 ) . الاصبهانى ، محمد مهدى بن محمد رضا ، نصف جهان فى تعريف اصفهانى ، به تصحيح منوچهر ستوده ، انتشارات اميركبير ، چاپ دوم 1368 ، ص 109 .
( 5 ) . بهار ، محمّد تقى ، سبك شناسى ، انتشارات اميركبير ، چاپ پنجم ، 1369 ، صص 259 ؛ اته ، هرمان ، همان كتاب ، ص 200 .
( 6 ) . خوانسارى ، احمد سهيلى ، عباسنامه يا جهان آراى عباسى ، مجلهء وحيد ، سال 6 ، شمارهء 6 ، خرداد 1348 ، ص ص 532 ، 533 . متأسفانه سهيلى خوانسارى اشارهاى به محل نگهدارى نسخهها نمىكند .