آيينه « 1 » سازش ، آيينه روشن نسازد . به مقتضاى « 2 » اين معنى در اين سال « 3 » پايهء رفعت زمين كه افتادگى و پستى را به طاق بلند نهاده ، به آسمان رسيد و لواى برترى خاك به « 4 » اوج ثريا « 5 » كشيد ، يعنى اين خسرو خسرونشان « 6 » و معمار سراى قلوب جهانيان متوجه بناى « 7 » دولتخانهء معلى گرديدند . « 8 » افراشتن اين چنين بنايى « 9 » بلند پايه از خاك كم « 10 » ظرف تنگ مايه « 11 » بدان مىماند « 12 » كه كدو از تخم كدو حاصل آيد ، يا سنبله از دانه ، بال افزونى گشايد . عقل از تماشاى اين زيبا عمارت غريق بحر حيرت است كه آيا آسمان بر زمين آمد ، يا زمين به آسمان رسيد .
امهات سفلى را از آباى علوى تا اكنون خلفى « 13 » كه شبيه پدر تواند بود ، بدين عنوان صورت نبسته « 14 » و بزرگى و برترى را چنين نقشى تا امروز « 15 » ننشسته . « 16 » صحيفهء « 17 » خيال بر نقش بستن تمثالش « 18 » [ گ 188 ب ] تنگ و براق فكر را « 19 » پاى سرعت در طىّ طول و عرضش لنگ است « 20 » سكّان شرق و غرب كه از دور ، توفيق تماشاى اين قبّهء زراندود يافتهاند ، اقليم رابع را آسمان چهارم مىپندارند و اين زيبا بنا را خورشيد عالم خاك مىشمارند .
نظم « 21 »
اوج فلك هست ز بالاش كم * طاقش « 22 » از آن « 23 » پشت نمودست خم
بس كه بود وسعتش از حد فزون * حرف نرفتست از « 24 » آنجا برون
هامش
( 1 ) . م : انينه .
( 2 ) . مج : به مقتضى .
( 3 ) . اساس ، مر : - « سال » .
( 4 ) . د : برپا .
( 5 ) . د : - « ثريا » .
( 6 ) . م : اين خسرو كيخسروشأن .
( 7 ) . مج : متوجه بناى افراشتن اين چنين . . .
( 8 ) . م ، ل : گرديدند . چنانچه بزرگى مغز پسته از پوست پردهگشاى ديدهء بينندگان مىگردد ، بعد از اتمام اين زيبا عمارت ، بزرگى اين دولت ابدمدت دوران عدت بر عالميان ظاهر شد . د : دولتخانهء مباركه گرديد و بعد از اتمام . . .
( 9 ) . مج ، مر : بناى .
( 10 ) . م ، ل : - « كم » .
( 11 ) . ل : بار .
( 12 ) . م ، مج ، ل ، مىنمايد .
( 13 ) . مج ، مر : خلقى .
( 14 ) . م ، مج ، ل ، د : نزاده .
( 15 ) . مر : + چنين نقشى .
( 16 ) . م ، ل ، د : بر خاك نيفتاده .
( 17 ) . م : صفحهء .
( 18 ) . م ، د : مثالش .
( 19 ) . د : فكرت از .
( 20 ) . ل : بشكست .
( 21 ) . م : مثنوى . ل : - « نظم » . د : بيت .
( 22 ) . م ، مج ، ل ، د : طاق .
( 23 ) . ل : وزان .
( 24 ) . م : ازاز .