شيار آن زمين قطرهء اشك روان همه تخم غم و اندوه كشت از حنين و فرياد و فغان سنيهء افلاك را خفقان به هم رسيد و از شور و غوغا خاك چون دل مرغ وحشى نوگرفتار طپان گرديد ؛ و نعش مطهّر آن حضرت را مقرّر گشت كه خلف الصدق ميرزا حبيب اللّه صدر ممالك محروسه ، ميرزا محمد مهدى متولّى آستانهء مقدّسهء معصومه - صلى اللّه عليها و آبائها المعصومين - بدرقه بوده ، به دار المؤمنين قم رساند و در آن ارض مقدّس مدفون گشت . طيّب اللّه ثراه و جعل الجنة مثواه .
چون خامه را از تحرير واقعات نوّاب خاقان رضوان مكان فراغ حاصل گشت بر ذمّت همّت وقايع نگار لازم است كه اهل امتياز اين زمان فرخنده نشان را از امرا و علما و سادات و مستعدّين و ارباب صناعات در چند مجلسى در نظر مستبحران احوال سلف جلوه دهد . لهذا قلم بدايع رقم احوال سعادت مآل آن حضرت را مذيّل به ذكر اسامى جمعى كه بر سبيل اجمال مىنگارد نمود . و باللّه التوفيق و منه الاستعانه .
مجلس اول
در ذكر امراى عالى شان كه از اول جلوس آن خسروجم اقتدار تا حين روان شدن به گلشن
جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
« 1 » بر سبيل تعاقب و تناوب به درجات و مراتب عاليه ارتقا يافتهاند .
قورچى باشيان
اول : عيسى خان ولد معصوم بيگ شيخاوند كه از جملهء سادات عالى درجات صفوى است و آبا و اجداد او نيز در ازمنهء دولت سلاطين صفويه سلف - عليهم الرحمه و المغفره - كمال اعتبار و امتياز داشتهاند و مشاراليه به رتبهء مصاهرت نوّاب گيتى ستان . و به منصب عظيم القدر قورچى باشيگرى سرافراز بود و اكثر اوقات در وقايع عظيمه نيز سردار لشكر نصرت اثر [ گ 140 آ ] مىگرديد و در خدمت نوّاب گيتى ستانى از اكفا و اقران امتياز تمام داشت و به نوعى كه مرقوم قلم سخن گزار شد
هامش
( 1 ) . قرآن كريم : سورههاى مختلف از جمله 2 / 25