از آن منصب جليل القدر معزول گرديد و در اول جلوس نوّاب خاقان رضوان مكان به مرتبهء بلند مجلسنويسى مجلس ارم تزيين سرافراز شد و در ايام مجلسنويسى نهايت قرب و منزلت داشت . مردى بود نيك ذات ، بزرگ منش ، عظيم الجثه ، حسن الوجه ، خالى از حسن صوت و استعدادى نبود ، اما يك لحظه از شرب خمر فارغ نبود و در تمشيت امور ديوانى مبالاتى كه بايد نمىنمود و چنانچه سبق ذكر يافت در سهند به قتل رسيد .
ميرزا تقى مشهور به ساروتقى بعد از او [ به ] رتبهء وزارت ايران سرافرازى يافت و از حسن كفايت و جوهر ذاتى ، رتق و فتق امور كليه و جزئيهء متعلّقه به وزارت و غير آن به مشاراليه قرار گرفته در خاطر دريا مقاطر نوّاب خاقان رضوان مكان وقعى عظيم يافته بأس و سطوت او در قلوب اصاغر و اعالى متمكّن شد . خواجه قاسم على عم او در زمان نوّاب جنت مكان وزير آذربايجان بود و بعد از فوت خواجه قاسم على پريشانى تمام به كار ايشان راه يافته ، ميرزا هدايت اللّه والد او به علت ضعف باصره بى شغل و عملى ، روزگار مىگذرانيد و مرحوم مزبور نقل مىنمود كه در ايام وزارت مرحوم حاتم بيگ با والد به در سراى آن وزير صايب تدبير رفته طالب خدمتى از خدمات جزئيه كه تحصيل قوت لايموتى توان نمود گشتيم و بنابر آنكه خواجه قاسم على در ايام وزارت آذربايجان نسبت به ملك بهرام والد حاتم بيگ كه ملك اردوباد بود ، اهانتى نموده اين معنى ذخيرهء خاطر او بود ، بعد از ضعيف نالى و اظهار مطلب گفتند ممكن نيست تجويز ادنى خدمتى به جهت شما نمايم . به فحواى « اليأس احدى الرّاحتين » ترك تردد نموده ، چارهء ديگر بايد انديشيد كه شما را از اين در ، گشادى نخواهد بود . من در آن حال با وجود صغر سن با خود گفتم كه جناب الهى بر آن قادر است كه مرا با اين بى بضاعتى و گمنامى بدين رتبهء و الا ارتقا فرمايد و از آنجا به اشقّ احوال روانهء [ گ 141 ب ] قزوين گشته بعد طى اوان صبر و ادراك مرتبهء شباب روانهء آذربايجان شده به وسايلى كه ذكر آن موجب تطويل كلام است مشرف سركار ذو الفقار خان كه در آن وقت حاكم اردبيل بوده گرديد و چون در آن اوان محمد خان قاجار زياد اوغلى حاكم سابق قراباغ در
تاريخ جهان آراى عباسى ( فارسى ) — صفحة 310
مساهمون: ميرزا محمد طاهر وحيد قزوينى
ص٣١٠