تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى ) — صفحة 38

مساهمون:

ص٣٨
فرموده‌اند تغيير و تبديل اين امتيازنامه از هيچ‌رو دولت را ممكن نتواند بود اينمعنى محال و ممتنع است شما از اينمعنى قطع نظر نموده فكر ديگر بكنيد . علماء نيز در كمال صفا گفتند ما هم بىپرده ميگوئيم حرام شريعت اسلام را از هيچ‌رو نميتوانيم حلال نمود مساعدت با دولت در خصوص اين امتيازنامه از ما نيز محال و ممتنع است علاوه بر اينكه غرض دولت از انعقاد اين مجلس هرگاه تدبيرى براى برداشتن منع و متاركه دخانيات است شما خود ميدانيد كه در اين منع ما را از هيچ‌رو مدخليتى نبوده و نيست . از جانب رفيع الجوانب حضرت حجة الاسلام كه نايب امام و حكم جنابش دربارهء مجتهد و مقلد نافذ و واجب - الاتباع است در سرّ من رأى حكمى بمنع استعمال دخانيات به تفصيلى كه ميدانيد شرف صدور يافته و اين حكم به مجرد رسيدن در كمتر از نيمروز در اين بلد همه‌جا شايع و همه‌كس اطاعت نمود ما نيز در اينخصوص مانند ساير مردم اطاعت نموديم . اولياى دولت از اين در راهى به مقصد نيافته از در تهديد بدرآمدند مشير الدوله خطاب بعلماء كرده و گفت آقايان اين امر براى شما خوبى ندارد . آقا سيد على اكبر تفرشى از اين سخن تهديدآميز برآشفت كه اين نامربوطها چيست چه معنى دارد چه مىكنند ما را . قوام الدوله بسخن درآمد و گفت برداشتن اين امتياز محال و ممتنع است باز جناب آقا سيد على اكبر گفت : ( گويا رئيس دخانيات ورژى شما باشيد ) امين السلطان گفت خير ايشان جناب قوام الدوله وزير امور خارجه ميباشند . جناب آقا سيد محمد رضا فرمود اگر اينحكم را دولت داده است كه بايد بامضاى ملت باشد و اگر شخص شاه داده است كه . . . . حقى نداشته و ندارد . اولياى دولت كه عرصه را بر خود تنك يافته از خواندن امتيازنامه صرفنظر كرده شروع بقرائت تلگراف كردند كه سابقا نگارش يافت بالجمله پس از مذاكرات بسيار امين السلطان از طرف علماء وكالت گرفت و متعهد شد كه برحسب وكالت از جانب علماى ملت در فسخ و ابطال اين عمل اقدامات مجدّانه به كار برده و به قدر امكان در رفع اين امتياز كوشش نموده از هيچ‌رو فروگذارى نكند مشروط بر اينكه علماء هم پس از رفع اين امتياز در خصوص اباحهء دخانيات و تكذيب اعلان جهاد مضايقه روا ندانسته . مجلس بدينجا ختام يافت . آن مقاله و اين اعلان باعث شد كه سفير روس هم در سفارتخانهء روس مجلسى بعنوان ضيافت تشكيل داد كه ما صورت آن مجلس را درج مينمائيم لكن در اين مقام بهتر اينست كه صورت امتيازنامه را هم درج كنيم و هذا صورته .

صورت امتيازنامه

صورت فرمان امتياز تنباكو و تتن منوپل خريد و فروش و ساختن در داخل يا خارج - كل تتن و تنباكوئيكه در ممالك محروسه به عمل آورده مىشود تا انقضاى مدت پنجاه سال از تاريخ امضاء اين انحصارنامه به ( ماژور تالبوت ) و بشركاء خودشان مشروط بشرايط ذيل مرحمت و واگذار فرموديم . فصل 1 صاحبان اين امتيازنامه همه ساله مبلغ پانزده هزار ليره انگليسى بخزانه عامره اعلى كارسازى خواهند نمود اعم از اينكه از اين كار نفع ببرند يا ضرر اين پول هر ساله در پنج ماه از سال گذشته پرداخته مىشود .