سورهء غاشيه
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خاشِعَةٌ عامِلَةٌ ناصِبَةٌ تَصْلى ناراً حامِيَةً
« 1 » سؤال 1095 : با اينكه تمامى بدن كافران به جهنم كشيده مىشود چرا فقط چهرههاى آنها را نام برده است ؟
جواب : گاهى وجه بر جميع بدن اطلاق مىشود مثل
« وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ »
برخى گفتهاند : مراد از وجوه در اينجا اعيان و رؤساء هستند چنان كه گفته مىشود : « هؤلاء وجوه القوم » يا صدا مىزنند « يا وجه العرب » يعنى اى وجيه عرب . مؤيد اين قول گفتار ابن عباس است كه مىگويد : مراد از اينان راهبان و صومعه نشينان است .
أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ
« 2 » سؤال 1096 : چه ارتباطى بين اين آيات و آيات قبل وجود دارد ؟ و چه ارتباطى بين شتر و آسمان و زمين و كوه وجود دارد كه در يك جا جمع شدهاند ؟
جواب : چون خداوند بهشت را با اوصاف مذكور وصف فرمود كافران تعجب و اظهار شگفتى نمودند و لذا عجائب خلقت را براى آنها شمارش نمود . قتاده مىگويد : وقتى كه ارتفاع تختهاى بهشتى را بيان فرمود كافران گفتند : چگونه از آنها بالا رويم ؟ پس اين آيه نازل شد
« أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ »
و منظور از نظر به آن نگاه عبرتآميز است كه چگونه شتر براى برداشتن بارهاى سنگين و حمل آن به شهرها و بلاد دور دست خلق شده و مىخوابد تا بتوانند بر او سوار شوند و بار بگذارند و سپس بپامىخيزد و هيچ حيوان ديگرى نيست كه اين گونه براى بار بردن بخوابد و برخيزد
هامش
( 1 ) . سورهء غاشيه ، آيهء 2 - 3 - 4 : چهرههايى در آن روز ترسناكند و در رنج و زحمتاند و در آتش سوزان .
( 2 ) . سورهء غاشيه ، آيهء 17 : آيا به شتر نمىنگريد كه چگونه خلق شده است .