سؤال 1083 : چرا علم را فقط براى يك نفس ثابت كرد درحالىكه در قيامت بدليل اينكه مىفرمايد :
« يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً »
همه نفوس علم به آنچه كه حاضر كردهاند دارند ؟
جواب : مراد عكس مدلول آن است و قرآن و در كلام عرب نظير اين مطلب فراوان وجود دارد . مثل
« رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ »
كه رب در اينجا به معناى چه بسيار مىباشد - و يا حكايت قول موسى عليه السّلام به قومش فرمود :
« وَ قَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ »
.
سورهء انفطار
ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ
« 1 » سؤال 1084 : چرا در اينجا تنها صفت كريم از ميان صفات الهى انتخاب شده است ؟
جواب : برخى گفتهاند : خداوند اين صفت را از روى لطف به بنده و تلقين استدلال و عذر به وى انتخاب كرده است تا به خدا بگويد : كرم كريم مرا فريفته كرد . فضيل گفته است : اگر خدا اين سؤال را از من بپرسد در جواب مىگويم : « غرنى ستورك المرخاة » و روايت شده كه حضرت على عليه السّلام چند مرتبه غلامى را صدا زد و او متوجه نگرديد . سپس نزد او آمد و فرمود :
چرا جواب مرا ندادى ؟ گفت : چون اطمينان به حلم و امنيّت از كيفر تو داشتم . حضرت جواب او را پسنديد و او را آزاد كرد . و لذا گفتهاند : بىادبى غلامان يك فرد نشانه كرامت اوست . حق آن است كه انسان به كرم خداوند و لطف او به خلق و سرازير كردن نعمتهاى ظاهرى و باطنى او فريفته نشود و كفران نورزد چرا كه اين كارى زشت و خارج از مرز حكمت است
هامش
( 1 ) . سورهء انفطار ، آيهء 5 : چه چيز تو را به خداى بزرگوارت مغرور و فريفته ساخته است .