طولانى بود در دورهء ساسانى اردشير اول از ابتداء ترتيبات هخامنشىها را اتخاذ كرد و مرزبانان و حكام و غيره از طرف حكومت مركزى معين شدند شاهان بعد از اردشير از هخامنشىها هم يك درجه بالاتر رفته حدود ايالات را بمقتضاى وقت تغيير دادند تا آنكه تصور نشود كه ايالات داراى يك هويت مشخص تاريخى بوده نظر بمصالح وقت تابع شاهان ساسانى شدهاند يكى از نتايج اسلوب و روش مذكور اين بود كه نجباى درجه اول پارسى و پارتى از نجباء يا پادشاهان محلى مبدل به نجباى دربارى شدند و از نفوذ آنها نسبت بدورهء اشكانيان كاست ترتيب انتخاب شاهنشاه هم اينطور بود : اردشير اول و شاپور اول وليعهد را خودشان معين كردند بعد از آنها اگر شاهانى مايل نبودند وليعهد را در حيات خود معين نمايند سه نامه به خط خود بسه نفر يعنى مؤبدان مؤبد و ايران سپهبد و ايران دبيربذ نوشته به آنها ميدادند و سه نفر مذكور بعد از فوت شاه در حضور رجال و رؤساى خانوادههاى درجه اول سر نامهها را گشوده بعد از مشاوره شاه را معين و اسم او را اعلام ميكردند بدين ترتيب شاه معين ميشد و به تخت مىنشست بدون اينكه فترتى حاصل شده باشد جهت اين ترتيب گويا از اينجا بود كه اردشير اول عقيده داشته كه چون وليعهد طالب مرگ شاه است تعيين او در حيات شاه خطرناك است در مورد اختلاف ما بين سه نفر مذكور مؤبذان مؤبذ بعد از مشورت با هيربذان و دستوران و پس از اجراى آداب مذهبى و عبادت طولانى شاه را معين و در مجلسى كه نجباء و مردم اجتماع كرده بودند اسم شاه را اعلان ميكرد و همه مىپذيرفتند زيرا بر اين عقيده بودند كه بمؤبذان مؤبذ از طرف خدا اسم شاه الهام شده نظر به ترتيب مذكور در دورهء ساسانى فترتى روى نداد تفاوت ديگر دورهء ساسانى با دوره اشكانى در مذهب رسمى است - اشكانيان نه فقط مذهب زرتشت را رسمى و آن را تقويت ننمودند بلكه پرستش ارباب انواع خارجه را مثل ارباب انواع يونانى و غيره در دربار خود داخل و
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2945
مساهمون: حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
ص٢٩٤٥