تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 2938

مساهمون:

ص٢٩٣٨
موفق شده‌اند من جمله ا . هرتسفلد آلمانى است كه آن را خوانده و بطوريكه معلوم است اين كتيبه مفصل‌ترين كتيبه‌هاى ساسانى است مضمون آن را به تفصيل هنوز نديده‌ايم خاورشناسان اميدوار بودند كه از قرائت اين كتيبه اطلاعاتى راجع بحدود دولت ساسانى از طرف مشرق بدست آرند . هشتم - دو كتيبه است در تخت جمشيد كه در درب جنوبى قصر داريوش كنده‌اند و از شاپور دوم است يكى در سال دوم سلطنت او كنده شده و راجع بورود شاپور به اين محل است ديگرى از سال هيجدهم سلطنت اين شاه و مربوط بكارهائى است كه كرده تاريخ اولى اسفندارمذ و دومى تيرماه است آن‌چه از خواندن كتيبه‌هاى مذكور بعلاوه اطلاعات تاريخى معلوم شده اين است كه : 1 ) خط پهلوى اشكانى ( كلدانى ) از آخر قرن سوم ميلادى رو بانحطاط گذارده و خط پهلوى ساسانى جاىگير آن شده . 2 ) خط پهلوى ساسانى نيز از وسط قرن چهارم ميلادى تا آخر قرن ششم تغيير كرده و مبدل به خط تازه‌ترى گرديده . 3 ) وست از مقايسه سكه‌هاى اشكانى كه بعضى داراى اسامى شاهان مذكور بيونانى و برخى به پهلوى است تصور مىكند كه در لغات پهلوى زبان كتابت با زبان محاوره تفاوتى داشته يعنى از قرن اول ميلادى در كتابت املاء قديم لغات حفظ ميشده ولى در محاوره تلفظ آنها نزديك بپارسى جديد ( قرن سوم و بعد هجرى ) بوده مثلا متيرو مىنوشتند ولى مهر ميگفتند و مقصود از اين ترتيب حفظ املاء قديم بود چنان كه امروزه هم ما بعضى لغات پارسى را به نحوى مينويسيم و بنحو ديگر ميگوئيم مثل خورشيد - خواب - خويش و غيره ( اگرچه بعضى از لغات املاء قديم خود را فاقد شده مثل خراسان كه در زمان ساسانيان خوراسان مينوشتند ) .