3 - قشون
قسمت عمده قشون سوارهنظام بود به پيادهنظام در ايران قديم اهميت نمىدادند سوارهنظام مركب بود اولا از سواران جاويدان كه يادگار دوره هخامنشى بود و ليكن معلوم نيست عده آنها چه بوده ثانيا از سواران چريك كه پادشاهان دستنشانده براى خدمت دولت حاضر ميكردند در ميان آنها همه نوع طوائف ديده ميشد مثل ديلميها و گيلكيها و چولهاى گرگان و ارامنه و غيره ثالثا سوارانى كه جان اپسپار ( جانسپار ) نام داشتند اينها قشون داوطلب يا اجير بودند در زمان اردشير پاپكان قشون ايران از حالت چريكى بيرون آمده دائمى شد ولى بعد چنين به نظر ميآيد كه اين ترتيب سست شده بود و انوشيروان قشون را مجددا دائمى كرد اسلحه دفاعى سوارها مركب بود از سپر و كلاه خود و جوشن و قطعات ديگر كه صورت و دست و بازو و رانها را مىپوشانيد اعضاء سابها را نيز با قطعات آهنين مىپوشاندند . اسلحه تعرضى عبارت بودند از تير و كمان و شمشير و گرز و تبرزين و كمند ( معلوم است سوارهائى كه خوب مسلح بودند اين ادوات جنگ را داشتند ) در دوره ساسانى سوارهنظام بر دو نوع بود سوارهنظام سنگين اسلحه كه اسلحه تعرضى و تدافعى را داشت و سوارهنظام سبك اسلحه كه اسلحه تدافعى را فاقد بود مزيت قشون ايران در دوره ساسانى بر همان قشون در دوره اشكانى داشتن سوارهنظام سنگين اسلحه بود . مورخين رومى و يونانى از تيراندازى ايرانيان تمجيد كردهاند ولى پروكوب ميگويد كه با نهايت مهارتيكه در تيراندازى داشتند ضربت تيرهايشان سست بود زيرا زهكمان محكم كشيده نشده بود . پيادهنظام اهميتى نداشت : دهاتىها را جمع كرده و به آنها اسلحه و سپر