تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى ) — صفحة 1552

مساهمون:

ص١٥٥٢
از : 42 علامت و هر علامت تركيب يافته از يك الى پنج نقش ، كه به شكل ميخ است و بطور عمودى يا افقى استعمال شده . 42 علامت چنين تقسيم مىشود : 1 - چهار تا مفهوم‌نويسى است ، كه هريك دلالت بر كلمه‌اى مىكند و كلمات اين است هرمز ، زمين ، شاه ، مملكت . 2 - سه تا براى حروف صدادار « 1 » ذيل : آ ، او ، اى . 3 - يك علامت براى صداى ( ى ) . 4 - 32 تا براى حروف بيصدا « 2 » ، كه با حروف صدادار تركيب يافته . 5 - دو علامت براى نمودن حدّ فاصل بين كلمات ، تا خواننده حرفى را از كلمه‌اى بكلمهء ديگر نبرد . 32 علامت حروف بىصدا كه با حروف صدادار تركيب يافته چنين تقسيم شده : 21 حرف با ( ا ) و چهار تا با ( اى ) و هفت تا با ( او ) . راجع باوّلى شكى نيست ، كه فتحه است . دربارهء دوّمى و سوّمى يعنى ( اى ) و ( او ) ظنّ قوى اين است ، كه كسره و ضمّه ميباشند . شكل علامات از خط بابلى يا عيلامى اقتباس شده و چون سه علامت خط ميخى پارسى عينا شبيه سه علامت خط عيلامى است ، ولى صداى ديگر دارد ، ميتوان پنداشت ، كه خط عيلامى از بابلى آمده و خط پارسى از عيلامى . راجع به خط بابلى نيز ظنّ قوى اين است ، كه از خط ميخى سومرى اقتباس شده ( اگرچه در اين باب ، چنان كه در مدخل گفته شد ، همه موافق نيستند ) . خط ميخى پارسى را معلوم نيست در چه زمان ترتيب داده‌اند . حدس ميزنند ، كه آن را در دوره هخامنشى يا مادى به حكم شاهى محرّرين دفترخانه‌ها ترتيب داده‌اند ، تا از اشكالات خطوط ميخى بابلى و عيلامى برهند . واقعا هم اين يك قدم مهمّى بوده ، كه برداشته‌اند ، زيرا براى خواندن و نوشتن خط بابلى ، كه آسورى نيز ناميده مىشود ، بايد هفتصد علامت را شناخت و نوشت و براى خواندن خط عيلامى دانستن تقريبا سيصد علامت لازم است ، و حال آنكه در خطّ ميخى پارسى بيش از 42 علامت نيست . اعدادى ، كه در كتيبه‌ها ذكر شده است ، باز از نقوشى ، كه به شكل ميخ است ، تركيب يافته و اينها است : 1 - 2 - 8 - 9 - 10 - 12 - 20 - 23 . خط ميخى پارسى
هامش
( 1 ) -Voyelle( حروف مصوّت ) . ( 2 ) -Consonne( حروف مصمّت ) .