موافق فرمان اردشير با هم در صلح و صفا باشند ، از مخاصمه دورى جويند و ، چون جنگى در پيش نخواهند داشت ، بايد ساخلوهاى شهرها و قلاع را بردارند ، تا تمام شهرها آزادانه موافق قوانين خودشان زندگانى كنند ( پريدو ، تاريخ يهود و مردمان مجاور ، كتاب 3 ، - صفحهء 62 و بعد ) « 1 » تمام دول يونان بجز تب اين اعلام را با مسرّت و شادى تلقى كردند ، امّا تب رضايت نداشت ، زيرا مقارن اين اوان بواسطهء فتح نمايانى ، كه نسبت به لاسدمونيها كرده بود ، در يونان برترى داشت . تداركات ايران در مدّت دو سال با تأنّى پيش رفت و بعد ، كه خاتمه يافت ، فرناباد معكسر خود را در آسه « 2 » قرار داد و تمام قشون برّى و قواى بحرى ايران در اينجا جمع شدند ( 377 ق . م ) . عدّهء سپاهيان برّى به دويست و بيستهزار ميرسيد و بيست هزار سپاهى اجير يونانى جزو اين عدّه بودند . بحريّه از سيصد كشتى ترىرم و دويست كشتى سى پاروئى و عدّهاى زياد از كشتىهاى حملونقل تركيب يافته بود ( ديودور ، كتاب 15 ، بند 41 ) . در اوّل تابستان فرناباذ از آسه حركت كرده به طرف مصر رفت و ، وقتى كه بمصبّ نيل رسيد ، ديد مصريها از تأنّى ايرانىها در تداركات استفاده كرده خودشان را براى دفاع آماده ساختهاند . قشون ايران مكمّل بود ، ولى عيب بزرگى هم داشت ، توضيح آنكه سرداران ايرانى در عمليات جنگى آزاد نبودند و ميبايست دربار را از وقايعى ، كه روى ميداد ، آگاه كرده منتظر دستور باشند . مثلا ديودور گويد ( در همان بند ) : چون ايفيكرات به اين نكته برخورد ، كه فرناباذ به آسانى حرف مىزند ، ولى با اشكال عمل مىكند ، روزى بوى گفت : « من در حيرتم از اينكه بين گفتار و كردار شما تفاوتى زياد مىباشد ، اوّلى سهل است و دوّمى بسيار دشوار » . فرناباذ جواب داد : « جهت اين است ، كه گفتار من در اختيار خودم و كردارم منوط باجازهء شاه است » . مصبّ نيل در آنزمان بهفت شعبه منشعب ميشد ، كه هركدام را دهنه ميناميدند و مصريها تمام هفت دهنه را محكم كرده و سدهائى در جاهاى لازم بسته بودند ، تا بحريهء ايران نتواند داخل
هامش
( 1 ) -Prideau . Histoire des Juifs et des peuples Voisins , l . III . p . 62 .( 2 ) -Ace ( St Jean D'Acre - » ) .