حسن امين دار الضرب انشاء گرديده خط دوم به زودى از كار افتاد و خط اول هم به علت كوتاهى طول چيزى نبود كه به كار آيد .
اول خط بالنسبه مهمى كه قبل از نهضت اخير در ايران كشيده شده خط بين جلفا و تبريز و شعبهء آن از صوفيان تا شرفخانه است كه امتياز آن را روسها گرفته بودند و آن را در 1334 باتمام رساندند . اين خط بعد از معاهدهء 1339 بين ايران و دولت جديد روسيه بايران واگذار گرديد .
اما راه ارابهرو و چاپاررو در اين ايام در ايران بالنسبه زياد ساخته شد كه از آن قبيل بود راه طهران بمازندران و طهران بسرحد غرب كه انشاء آنها را يك نفر مهندس اطريشى در عهده داشت .
6 - پس از تأسيس مدرسه دار الفنون و دو سه بار فرستادن شاگرد باروپا و رفتوآمد رجال و تجار ايران بفرنگستان و هندوستان تا حدى پاى علوم جديد اروپائى نيز بكشور ما باز شد و ترجمه و تأليف كتب در فنون جديده مثل هيئت و جغرافيا و علوم طبيعى و طبى و فنون نظامى معمول گرديد و توجهى بآموختن السنهء خارجه در مردم بوجود آمد و در اين راه اعتضاد السلطنه و معتمد الدوله فرهاد ميرزا و ادارهء مدرسهء دار الفنون و وزارت انطباعات و دار الترجمه و جمعى از ارامنهاى كه به زبان فارسى و زبانى بيگانه آشنا بودند راهنماى مردم ديگر گرديدند .
7 - علاوه بر تأسيسات و كارخانجاتى كه در دست دولت بود مثل ضرابخانه و باروتكوبى و تفنگسازى و غيره جمعى از رجال و تجار نيز عدهاى كارخانجات براى راه بردن مصالح عمومى بايران آوردند مثل كارخانه چراغ گاز حاجى ميرزا حسنخان سپهسالار كه در 1297 داير شد و كارخانه قندسازى كهريزك كه بهمت ميرزا عليخان امين الدوله در 1317 راه افتاد و كارخانجات بلورسازى و چينىسازى و ابريشمتابى كه همه را امين الضرب تأسيس نمود و عدهء نسبة زيادى كار - خانجات ديگر از قبيل كبريتسازى و نساجى كه همه به علت رقابتهاى خارجى و نبودن سرمايهء كافى و مردم خبره به زودى از كار افتاد .
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 843
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٨٤٣