آورد به جانب حصار آهنربا به صف كفار انداخت . و به انداختن سنگ و ضربزن و تفنگ بسيارى از آيينهء احشام كفّار را منهدم ساخت . تفنگاندازان پادشاهى حسب الفرمان از ارّابه به ميان معركه آمده هريك از ايشان بسيارى از كفار را زهر ممات چشانيدند و پياده در محل مخاطرهء عظيم درآمده نام خود را در ميان شيران بيشهء مردى و دليران معركهء جوانمردى ظاهر گردانيدند .
و مقارن اين حال فرمان حضرت خاقانى به پيش راندن ارابههاى قول به نفاذ پيوست و نفس نفيس پادشاهى فتح و دولت از يمين اقبال و نصرت از يسار به جانب سپاه كفار متحرك گرديد و از اطراف و جوانب عساكر ظفر مناقب اين معنى را مشاهده نموده تمامى بحر ذخّار سپاه نصرت شعار تموّج عظيم برآورد و شجاعت بيشهء نهنگان آن بحر را از قوت به فعل درآورد . و ظلام [ 662 الف ] غبار غمام كردار چون سحاب مكلم « 1 » در تمامى معركه متراكم گشت و پرتو لمعات سيوف در آن درر لمعان برق درگذشت ، كه در وى خورشيد را چون پشت آيينه از نور عارى كرد و ضارب و مضروب ، و غالب و مغلوب آميخته ، سمت امتياز در نظر متوارى شد . و ساحر زمانه چنانش در نظر آورد كه سيّاره در آن عزيز بود و كواكب نوايبش جز مواكب ثابت الاقدام يمن نبود :
فرورفت و بر رفت روز نبرد * نم خون « 2 » به ماهى و بر ماه گرد
ز سمّ ستوران در آن پهن دشت * زمين شش شد و آسمان گشت هشت
مجاهدان غازى كه در عين تيراندازى و جانبازى بودند از هاتف تعالى
« وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ »
« 3 » مىشنودند و از منهى لاريبى مژدهء
« نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ »
« 4 » استماع مىنمودند ، چنان به شوق محاربه مىكردند كه از . . . « 5 » ستان اعلا نداى تحسين بديشان مىرسيد و ملايك مقرب به گرد سر ايشان پروانه صفت مىگرديد . و ما بين الصلواتين نايرهء قتال چنان اشتعال يافت كه مشاعل آن علم به افلاك مىافراشت و ميمنه و ميسرهء لشكر اسلام ميمنه و ميسرهء كفّار نافرجام را با قلبشان در يك مجلس مجتمع گردانيد .
و چون آثار غالبيت مجاهدان نامى و ارتفاع لواى اسلامى ظاهر شدن گرفت ، ساعتى آن كفّار لعين و آن اشرار بىدين در حال خود متحيّر ماندند و آخر دلها را از جان بركنده بر
هامش
( 1 ) . م : مكام . معنى كلمه معلوم نشد .
( 2 ) . م : خون .
( 3 ) . « و سستى نورزيد و اندوهگين نباشيد چرا كه شما [ اگر مؤمن باشيد ] برتريد . » ( قرآن ، آل عمران : 139 ) .
( 4 ) . « يارى از جانب خداوند و پيروزى نزديك ؛ و مؤمنان را بشارت . »
( 5 ) . جاى يك كلمه در نسخ بياض است .