آنجا ديدهبانى كنند . ولى سربازانى كه مأمور آنجا ميشدند در واقع زندانيانى در ميان چهار ديوار قلعه بودند و با آنكه شهر را از دور مىديدند ، نمىتوانستند ارتباط خود را با شهر استراباد حفظ كنند .
مبارك آباد اصلا بوسيلهء شاه طهماسب اول تأسيس شد . اين پادشاه امر داد كه حاكم استراباد به شهر جديد نقل مكان كند تا ايالت استراباد را از حملات تركمنها كه در آن وقت زير فرمان پادشاه خوارزم بودند بهتر محافظت نموده باشد . در سال 1007 هجرى شاه عباس اول به استراباد آمد و امر به تعمير قلعه داد . ديوارهاى آن در ظرف 12 روز ساخته شد بعد شاه عباس عدهء زيادى از ايل قاجار را به اين شهر كوچ داد . ايشان در آن شهر بودند تا موقعى كه نزاع سختى بين دستههاى يوقارى باش و آشاغى باش طايفهء مزبور اتفاق افتاد و ناگزير به ترك آن محل شدند .
پس از عزيمت از آق قلعه به زودى به باروى قزل آلان كه اصلا بوسيلهء اسكندر كبير براى دفاع در مقابل حملات قبيلههاى وحشى مشرق ساخته شده بود ، رسيديم .
اين ديوار را انوشيروان شاهنشاه ساسانى ( 530 - 578 مسيحى ) تعمير كرد و گويا مشتمل بر خندق عميقى بود كه در پشت آن ديوارى محكم سنگى قرار داشت . اطاقهاى پاسداران در فاصلههاى نسبتا منظم واقع بود و اكنون فقط حصارى كوتاه با تپههاى كوچك متفرقى از آن برج و باروى عظيم كه از حدود گمش تپه تا گكچه در سرزمين گو كلان امتداد داشته باقيمانده است . چنين به نظر ميرسد كه در بعضى قسمتهاى آن خندق يا كانال و نيز ديوارى ديگر در پشت آن وجود داشته است . در سمت ديگر رودخانه ساليان تپه واقع بوده . بوسيلهء معبر ميوت گشن به ساحل چپ گرگان رود رفته شب را در عبهاى كوجك يا چادر بهلكه چارواها توقف نموديم .
23 دسامبر 24 ميل و نيم - در طرف چپ گرگان رود سه ميل راه پيموديم و از راه سنگر سومات بساحل راست رودخانه رفتيم . يكساعت پيش از ورود بگنبد
مازندران و استرآباد ( فارسى ) — صفحة 137
مساهمون: ياسنت لويى رابينو
ص١٣٧