تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1686

مساهمون:

ص١٦٨٦
بود تا بسال 1003 در چهل و پنج سالگى درگذشت . اثر مهم و معروف او كتاب طبقات اكبر شاهى يا طبقات اكبرى است كه موضوع آن تاريخ تمامى احوال هندوستان و طبقات سلاطين مختلف آنست از سبكتكين ( 366 - 387 ه ) تا سى و هشتمين سال پادشاهى جلال الدين اكبر ( - 1002 ه ) و منقسم است به يك « مقدمه » و نه « طبقه » باضافهء « خاتمه » . خاتمه حاوى بعضى اطلاعات جغرافيايى هند است و مؤلف در مقدمه گفته است : « چون سواد اعظم هندوستان مملكتى است وسيع و مركب از چند اقليم ، اكثر ازمنه و اوقات در هر ناحيه ازين مملكت وسيع فردى از افراد حكام استيلا يافته خود را بسلطنت ملقب ساخته فرمانروايى مىكرد و سخن طرازان آن عصر در احوال داروگير فرمانرواى همان ناحيه تاريخها پرداخته بيادگار گذاشتند چنان كه تاريخ گجرات و تاريخ سند و تاريخ مالوه و تاريخ بنگاله و همچنين تاريخ ساير اقطاع و اكناف ممالك هندوستان جداجدا مرقوم صحائف شده . . . و اكنون كه جميع اقطار و نواحى ممالك هندوستان بتيغ جهانگشاى حضرت خليفة اللهى مفتوح گشته و جميع كثرات بوحدت انجاميده . . . بخاطر فاتر رسيد كه تاريخى كه جامع و مشتمل بر تمامى احوال ممالك هندوستان باشد بعبارتى واضح از زمان سبكتكين كه سنهء سبع و ستين و ثلثمائه ( 367 ه ) و ابتداى ظهور اسلام در بلاد هندوستان است تا سنهء اثنى و الف هجريه ( 1002 ه ) موافق سى و هشتم سال الهى كه مبداء آن از جلوس ابد قرين حضرت خليفه اللهى است ، طبقه‌بطبقه مرقوم خامهء صدق و سداد گرداند و خاتمهء هر طبقه را بفتح موكب عالى آن حضرت كه عنوان رفعت‌نامهء مفاخر است اتصال دهد . . . » « 1 » و در خاتمه مختصرى دربارهء سلطنت اكبر پادشاه نوشته مفصل آن را بكتاب اكبرنامهء ابو الفضل علامى حواله كرد . خواجه نظام الدين در تأليف اين كتاب از چندين مأخذ معتبر استفاده كرد مثل : تاريخ يمينى ، زين الاخبار گرديزى ، روضة الصفا ، تاج المآثر ، طبقات
هامش
( 1 ) - منقول از تاريخ‌نويسى فارسى در هند و پاكستان ، ص 150 .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1686 | ذبيح الله صفا