4 - و همچنين گفتهاند واژهء - تمت - در آيه مقصود ثواب و عقوبتى است كه وعده داده است و بر اين معنى است كه خداى تعالى مىگويد :
بَلى وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ
- 71 / زمر « 1 » .
كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا
- 33 / يونس .
تا آخر آيه .
5 - گفته شده مقصود از « كَلِمَات » آيات اعجاز آميزى است كه پيشنهاد مىنمودند ، پس در قرآن آگاهى ميدهد كه هر چه از آيات فرستاده شده ، تمام است و در آنها رسائى و كمال هست .
و آيه :
لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ
- 115 / انعام .
ردى است بر سخن آنها كه مىگفتند :
ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا
- 15 / يونس تا آخر آيه « 2 » .
6 - مقصود از واژه
« رَبِّكَ »
در آيه و عبارت -
وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ
- احكامى است كه حكم اجراى آنها را داده است و نيز بيان داشته كه براى بندگانش چيزى را كه در آن رسائى و كمال هست خواسته است .
هامش
خداوند در اين آيه و آيه 89 انعام وعده گسترش ايمان و دين توحيد را در آينده داده است كه با حفظ قرآن از تحريف و كاستى و افزونى جهان مشمول خواهد بود .
( 1 ) آرى و لكن حكم عقوبت عذاب و عكس العمل كردار گناهكاران براى كافرين به حقيقت پيوسته مىشود .
( 2 ) يعنى تبديلى براى آيات شگفتآور و معجزه آفرين - آيات قرآنى نيست .