رياضى به دو مقدار چيزى كه با هم تجانس دارند به كار ميرود كه در بعضى جنسيتها به يكديگر مخصوص هستند . نَسِيب - در شعر يعنى انتساب شعر به زن يا همسر كه عشق به او را شاعر يادآورى مىكند . ميگويند - نَسَبَ الشاعرُ بالمرأة نَسَباً و نَسِيباً .
نسخ
: نَسْخ يعنى زايل كردن چيزى به چيز ديگرى كه بدنبال آن ميآيد ، مثل خورشيد و سايه يا بر عكس و همچنين پيرى و جوانى ، و گاهى از نسخ معنى از بين بردن و گاهى مفهوم اثبات كردن فهميده مىشود و زمانى هر دو معنى ، نَسْخ كتاب يعنى حكمى را با حكم ديگر كه بدنبال آن قرار ميگيرد زايل كنيم ، خداى تعالى ميفرمايد :
ما نَنْسَخْ
مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها - البقره / 106 گفته شده معنايش اينست كه اگر عمل به چيزى را زايل كنيم و از دلهاى بندگان حكم آن را بر طرف كنيم بهتر از آن يا همانند آن را جايگزين ميسازيم و نيز در معنى اين آيه گفتهاند :
اگر چيزى را ايجاد كنيم يا آيهاى را نازل نمائيم و يا فراموش و به تأخير بياندازيم و نازل نشده باشد نيكوتر از آنها - را جايگزين خواهيم ساخت . در آيه :
فَيَنْسَخُ
اللَّهُ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ - الحج / 52 « 1 » نَسْخ الكتاب - يعنى ترجمه و برگرداندن و نقل صورت و نوشتههاى بدون
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 52 سوره حج است تمامش چنين است « ما بيش از تو هيچ پيمبرى را نفرستاديم مگر آنكه چون آياتى براى هدايت مردم تلاوت ميكرد .