روايت شده است كه
« ما تغنيت و لا تمنيت منذ اسلمت » « 1 » .
در آيه گفت :
وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلَّا أَمانِيَّ
- البقره / 78 مجاهد گفته است امانى يعنى كذب و دروغ ( از اهل كتاب كسانى ناخوانده كتاب هستند كه فقط دروغهائى از آن ميدانند ) يا بگفته ديگران يعنى فقط ميخوانند بدون معرفت زيرا تلاوت بدون علم و معرفت در نزد خوانندهاش مثل آرزو است و گفت :
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ
- الحج / 52 يعنى در موقع تلاوت آيات آن كتابها از سوى پيامبران ، قبلا گفته شد همانطوريكه - تمنى چنان كه بر پايه گمان و تخمين مىباشد بر پايه روش انديشه نيز هست كه بر آن اصل آرزويش ميآيد .
و همين كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بيشتر مبادرت ميكرد به تلاوت آياتى كه فرشته وحى بر قلبش مىرساند تا اينكه به او گفته شد :
لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ
- طه / 114 و
لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ
- القيامة / 16 كه تلاوت پيشاپيش آيات بر اين اساس - تمنى - ناميده شده و آگاهى داده شده كه شيطان در اين امر و مانند آن تسلطى در ايجاد آرزوها داشته است - از
هامش
( 1 ) اين روايت در النهايه به صورت ( ما تغنّيت و لا تمنّيت و لا شربت خمرا فى جاهليّة و لا اسلام ) آمده است كه روايت راغب تغنيت است يعنى به غنا و آواز يا آرزوهاى دروغين از وقتى كه مسلمان شدهام توجه نكردهام ) كه تغنيت با حرف « ع » غلط است . / 4 / 367 النهايه .