مِلْء - گنجايش و ظرفى كه پر مىشود ميگويند - أعطني مِلْأَهُ و ثلاثة أَمْلَائِهِ - پر آن ظرف يا سه برابرش را به من بده .
ملو
: إِمْلَاء يعنى امتداد دادن در مدت زياد مثل - مَلَاوَةٌ و مَلِىٌّ من الدهر - مدت زمانى از روزگار گفت :
وَ اهْجُرْنِي مَلِيًّا
- مريم / 46 به مدت زمانى از من دور باش - تَمَلَّيْتُ دهرا - مدتى باقيماندى - تَمَلَّيْتُ الثوبَ - از آن لباس مدتى بهره بردم ، تَمَلَّى بكذا - مدتى از او بهره برد - ملاك اللّه - خداوند عمرت داد ميگويند - عشت مليّا - زياد زندگى كردى - مَلَا - بدون همزه يعنى بيابان گسترده و فراخ - مَلَوَان - كنايه از شب و روز است و حقيقتش اينست كه بخاطر پياپى آمدنشان چنين گفتهاند زيرا به يكديگر اضافه ميشوند ، شاعر ميگويد :
نهار و ليل دائم ملواهما * على كل حال المرء يختلفان
( شب و روز در پى هم پيوسته ميايند و انسان در هر حالى كه باشد آنها در رفت و آمدند .
اگر اين گونه ظرف زمان نبودند و پياپى نميامدند به يكديگر اضافه نميشدند .
خداى تعالى گفت :
وَ أُمْلِي
لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ - الاعراف / 183 ( مهلتشان ده كه عذاب شديد ما به آنها ميرسد ) .
و
الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلى
لَهُمْ - محمد / 25 يعنى ( شيطان كفر را در نظرشان جلوه داد و مهلتشان داد ) و اگر - أَمْلَأَ لهم - بخوانند از - أَمْلَيْتُ الكتاب - يعنى نامه را املا كردم