و
فَذلِكُنَّ الَّذِي لُمْتُنَّنِي فِيهِ
- 32 / يوسف ) « 1 » .
و آيه
وَ لا يَخافُونَ لَوْمَةَ
لائِمٍ - 54 / مائده ) « 2 » .
و
فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
- 6 / مؤمنون ) .
در اين آيه اشاره مؤمنين است كه در سوره مذكور مشخصات آنها را بيان مىكند ميگويد : اينان رستگارند زيرا نماز را با تواضع اقامه ميكنند ، از هر كار بيهوده و لغوى دورى مينمايند . هواى نفس و عورت خويش از عمل حرام نگاه ميدارند مگر بر همسران دائمى و موقت قانونى خود كه در آنصورت ملامتى بر انسان نيست ، در اين جا به كار بردن ملامت براى اينست كه اگر سرزنش نشدهاند چيزى برتر از واژه سرزنش هم بر آنها واقع نشده است .
أَلَامَ - باب افعال بمعنى استحقاق سرزنش است . در آيه گفت :
فَنَبَذْناهُمْ فِي الْيَمِّ وَ هُوَ مُلِيمٌ
- الذاريات / 40 ) .
در مورد غرق شدن فرعون و سپاهيانش در درياست ميگويد : او در اين غرق شدن و هلاكت شايسته بود و استحقاق آن را داشت .
تَلَاوَمَ - باب مفاعله از اين فعل ملامت دو طرفه است كه عدهاى عدهء ديگر
هامش
( 1 ) آيهء دوم سخن همسر سلطان مصر است كه به زنان مصر كه با ديدن حسن يوسف بجاى سيب دست خود را بريدند ميگويد اين همان حقيقتى است كه شما مرا سرزنش ميكرديد .
( 2 ) اين آيه يكى از معجزات غيبى قرآن است كه در بارهء قومى كه در آينده ميآيند خدا را دوست دارند و خدا هم آنها را ، نسبت به مؤمنان متواضع و نسبت به كافران خشم آفرين در راه خدا جهاد ميكنند و در راه دين از نكوهش احدى باك ندارند .