و بيم و اميد بر خداى تعالى درست نيست و مقتضاى آيات گاهى حالت انتظار و طبع در باره شنونده و مخاطب است و گاهى نيز در غير اين دو است ، پس در سخن خداى تعالى كه در مورد فرعونيان ميگويد :
لَعَلَّنا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ
- شعراء / 60 ) .
اينجا انتظار و خواست آنهاست كه از ساحران پيروى كنند . و در بارهء فرعون مىگويد :
لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى
- طه / 44 ) .
در اين آيه انتظار موسى و هارون است كه چنان شود يعنى فرعون پند گيرد و مجذوب حق شود و ميگويد به آنها سخن ملايم بگوييد چنان كه انتظار داريد او بپذيرد . در آيه :
فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ
- هود / 12 ) .
يعنى مردم در بارهء تو چنان انتظارى دارند كه بعضى از آيات را فراموش و ترك كنى . و همين طور در آيه :
فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ
- كهف / 6 ) كه در همان معنى است ( انتظار دارند كه تو خود را هلاك كنى ) و گفت :
فَاذْكُرُوا آلاءَ اللَّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
- اعراف / 69 ) يا چنان كه اميدوار به درستكارى هستيد خداى را زياد به ياد آريد و ذكر كنيد . چنان كه در وصف مؤمنين گفت :
يَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَ يَخافُونَ عَذابَهُ
- اسراء / 57 ) يعنى ( به رحمتش اميدوار و از عقوبش بيمناكند ) .
لغب
: لُغُوب در معنى رنج و ناگوارى است ، در مثل ميگويند « أتانا ساغبا لَاغِباً » يعنى در حالى كه گرسنه و خسته بود بسوى ما آمد ، در آيه گفت
وَ ما مَسَّنا