22 - خواندمير « 1 »
غياث الدين بن خواجه همام الدين محمد بن خواجه جلال الدين محمد بن خواجه - برهان الدين محمد حسينى شيرازى هروى معروف به « خواندمير » از رجال اواخر عهد تيمورى و اوايل دوران صفوى و از نويسندگان و مؤلفان مشهور آن اوانست . وى نسبنامهء خود را به نحوى كه ذكر شده در ذيل احوال سلطان محمود ميرزا فرزند سلطان ابو سعيد گوركان آورده است « 2 » . پدرش خواجه همام الدين محمد از مشاوران و صدور سلطان محمود ميرزا ( م 900 ه ) پسر سلطان ابو سعيد گوركان بود كه بعد از كشته شدن پدر ( 873 ه ) چند سالى بر ماوراء النهر مستولى بود . مادرش دختر مير محمد بن خاوند شاه مشهور به ميرخواند صاحب روضة الصفا بود و به همين سبب ، چنان كه در ذكر احوال اميرخواند آوردهام ، غياث الدين هميشه با عنوان « حضرت مخدومى ابوى » ازو ياد كرد ، يعنى پدر مادر را احتراما پدر خود معرفى نموده است .
ولادت غياث الدين خواندمير در حدود سال 880 در شهر هرات اتفاق افتاد و در همان شهر به تحصيل كمالات پرداخت و على الخصوص از حسن تربيت نياى مادرى خود امير خواند برخوردار بود و هم از جوانى بدربار سلطان حسين بايقرا راه يافت و مورد توجه و محبت امير عليشير نوايى شد و بيشتر به خدمت بديع الزمان ميرزا پسر سلطان حسين اختصاص داشت و در بعضى سفرها با او همراه بود و بعد از انقراض سلسلهء
هامش
( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به :
* حبيب السير ، موارد مختلفى كه نشان داده شده است و مخصوصا ديباچهء آن كتاب ج 1 ، تهران چاپ كتابخانهء خيام ، تا ص 9
* تاريخ فرشته ، چاپ هند ، در ذيل احوال ظهير الدين بابر و همايون شاه
* مقدمهء حبيب السير چاپ كتابخانهء خيام ( تهران ) بقلم آقاى جلال الدين همايى
* مقدمهء دستور الوزراء ، تهران 1317 شمسى بتصحيح مرحوم سعيد نفيسى
* تاريخ نظم و نثر در ايران ، سعيد نفيسى ، ص 240 - 241
* فهرست نسخ فارسى كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 1 ص 220 و 222 - 223
( 2 ) - حبيب السير ، ج 4 ص 98