در اواخر عهد تيمورى دو كتاب از مهمترين تواريخ عمومى تأليف شده كه از مآخذ خوب تاريخ ايران شمرده مىشود و مؤلفان آنها از بيشتر مآخذى كه در تاريخ دوران اسلامى ايران وجود داشت استفاده كردهاند ، از اين دو يكى روضة الصفاست از ميرخواند ( سيد محمد بن برهان الدين خاوندشاه م 903 ه ) و ديگر حبيب السير تأليف غياث الدين خواندمير ( م 941 ) . دربارهء اين هر دو كتاب بموقع سخن خواهيم گفت .
از ميان كتبى كه در تاريخ شهرها و نواحى ايران نوشته شده كتاب « روضات - الجنات فى اوصاف مدينة هرات » است از معين الدين محمد اسفزارى كه در سال 899 ه تأليف شده و حاوى اطلاعات ذيقيمت مشروحى در وضع جغرافيايى و تاريخى هرات و عدهيى ديگر از بلاد خراسان از قبيل نيشابور و بلخ و طوس و مرو و غيره است . ديگر ترجمهء فارسى كتاب تاريخ قم ( تأليف حسن بن محمد بن حسن قمى ) از حسن بن على قمى در سال 805 ه ؛ و ديگر تاريخ يزد از جعفر بن محمد بن حسن جعفرى ؛ و تاريخ جديد يزد از احمد بن حسين بن على الكاتب كه هر دو متضمن اطلاعات سودمندى دربارهء تاريخ آن شهرست .
از ميان كتب صوفيه كه در اين دوره نوشته شده غير از نفحات الانس كه پيش ازين نام بردهايم ، كتابهاى مهم ديگرى قابل ذكر است مانند : جواهر الاسرار تأليف كمال الدين حسين خوارزمى كه شرحى است بر مثنوى مولوى . اين كتاب مقدمهء مفصلى دربارهء مبادى كار اهل تصوف و اصطلاحات آن دارد ، نظير مقدمهء سودمندى كه نور الدين عبد الرحمن جامى بر نفحات الانس در همين زمينه نوشته است . جامى علاوه بر اين تأليف پرارزش دو كتاب معتبر ديگر دربارهء عرفان دارد ، يكى از آن اشعة اللمعاتست در شرح كتاب لمعات عراقى و ديگر لوايح كه كتاب كوچكى است درسى لايحه و در هر لايحه اصلى از اصول تصوف و عرفان باختصار توضيح داده شده است .
سيد نور الدين نعمة اللّه كرمانى ( م 834 ه ) عارف و شاعر مشهور رسالات متعددى به فارسى در شرح موضوعات مختلفى از تصوف و عرفان دارد مانند سلوك ، توحيد ، خلوت ، توكل ، ايمان ، حروف و اسرار آن ، اصطلاحات صوفيه و نظاير اين مطالب ؛ مشايخ
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 474
مساهمون: ذبيح الله صفا
ص٤٧٤