بهرهء پنجم پارسىنويسان قرن نهم و آغاز قرن دهم
1 - نظام شامى « 1 »
نظام الدين شنب غازانى تبريزى معروف به « نظام شامى » از مورخان و نويسندگان معروف نيمهء دوم قرن هشتم و اوايل قرن نهم هجريست . وى مدتى از دوران حيات را در خدمت سلطان اويس جلايرى ( 757 - 776 ه ) و سلطان احمد بن شيخ اويس ( سلطنت از 784 تا 813 ه ) در بغداد گذراند و شرف منادمت آن سلاطين داشت . چنان كه مىدانيم سلطان احمد جلاير چند سالى بعد از آغاز سلطنت دچار حملات امير تيمور گوركان شد چنان كه آن فاتح جرار آذربايجان را بسال 788 تسخير و به كلى از متصرفات آل جلاير منتزع كرد و هفت سال بعد يعنى در سال 795 بغداد و عراق را نيز از كف او بدرآورد « 2 » .
خواندمير بنقل از مطلع السعدين گفته « كه از مولانا نظام الدين مرويست كه گفت در نوبت اول كه امير تيمور لشكر ببغداد كشيد و سلطان احمد جلاير را منهزم گردانيد از مردم دار السلام اول من ببارگاه عالمپناه رفتم و آن حضرت به نظر التفات
هامش
( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : گنجينهء سخن ج 5 ، ص 152 - 160 ، از سعدى تا جامى چاپ دوم ، 492 - 498 . ظفرنامهء شامى چاپ پراگ 1937 موارد مختلف ، حبيب السير ج 3 ص 547 - 548
( 2 ) - بعد از آنكه بغداد به تصرف تيمور درآمد سلطان احمد بمصر گريخت و همانجا بود تا بعد از مرگ تيمور بسال 807 دوباره بر سر متصرفات قديم آمد و تا سال 813 در عراق و آذربايجان كروفرى داشت تا بسال 813 بدست قرايوسف تركمان كشته شد .