مُغَلْغَلَة : رساله و نامهاى كه ناراحتى و ناآرامى را در ميان مردمى كه خاطرشان آشفته است ايجاد مىكند ، چنان كه شاعر گويد :
تَغَلْغَلُ حيث لم يبلغ شراب * و لا حزن و لم يبلغ سرور
( آن جائى كه ناآرامى و ناآشفتگى بوجود مىآورد ، نوشيدنى و اندوه و سرورى نرسيده است ) .
غلب
: الغَلَبَة : چيره شدن ، مىگويند : غَلَبْتُهُ غَلْباً و غَلَبَة و غَلَباً ( با سه مصدر ) اسم فاعلش - غَالِب - است خداى تعالى گويد : (
الم غُلِبَتِ
الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ - 2 / روم ) « 1 » (
كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ
فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ - 249 / بقره ) « 2 » (
يَغْلِبُوا
مِائَتَيْنِ - 65 / انفال ) (
يَغْلِبُوا أَلْفاً
- 65 / انفال ) (
لَأَغْلِبَنَّ
أَنَا وَ رُسُلِي - 21 / مجادله ) « 3 » (
لا غالِبَ
لَكُمُ الْيَوْمَ - 48 / انفال ) (
إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغالِبِينَ
- 113 / اعراف ) (
إِنَّا لَنَحْنُ الْغالِبُونَ
- 44 / شعراء ) (
فَغُلِبُوا
هُنالِكَ - 119 / اعراف ) (
أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ
- 44 / انبياء ) (
سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ
- 12 / آل عمران ) (
ثُمَّ يُغْلَبُونَ
- 36 / انفال ) غَلَبَ عليه كذا : بر او مستولى شد ، در آيه : (
غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا
- 106 / مؤمنون ) « 4 » اصل غلبت - در آيه اخير يعنى تيره روزى و شقاوتمان به ما مىرسيد و ما را فرا مىگرفت .
هامش
( 1 ) اين آيه در سورهء روم است كه سراسرش اشاراتى به آيات طبيعى و علمى و اجتماعى و سياسى دارد كه با آيه فوق آغاز مىشود و يكى از پيشگوئيهاى قرآن است در وقتى كه روميان در جنگى شكست خورده بودند و اين آيه پيروزى آينده آنها را بيان مىكند كه پس از چندى صورت عمل به خود مىگيرد مىگويد :
روميان در نزديكترين زمين شكست خوردند و آنها بعد از مغلوب شدنشان در چند سال آينده پيروز مىشوند .
( 2 ) چه بسيار گروهى اندك كه بر گروه زياد باذن خدا چيره شدند .
( 3 ) مقرّر است كه من و پيامبرانم غلبه مىيابيم كه خداوند توانا و نيرومند است .
( 4 ) مربوط به اقرار و اعتراف تكذيب كنندگان امّت است كه در قيامت مىگويند : پروردگارا تيره روزى و شقاوت بر ما چيره شد و قومى گمراه بوديم .