نكرده و از او در نگذشته است مثل آيه : (
قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ
- 14 / جاثيه ) « 1 » .
استِغْفَار : طلب غفران نمودن با زبان و عمل . در آيه : (
اسْتَغْفِرُوا
رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً - 10 / نوح ) در آيهء اخير امر نشدهاند به اينكه غفران و طلب در گذشتن از گناهان را فقط با زبان بخواهند بلكه با زبان و فعل هر دو ، گفتهاند : استغفار زبانى بدون فعل و عمل و كار ، روش دروغگويان است و معنى آيهء فوق اين است كه مىگويد : (
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ
- 60 / غافر ) ( اين آيه بيان كننده مفهوم آيهء بالا است يعنى از خداى طلب آمرزش بخواهيم . ) و آيهء :
(
اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ
- 80 / توبه ) (
وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا
- 7 / غافر ) غافِر و غَفُور : هر دو در توصيف خداى تعالى است ، مثل آيات :
(
غافِرِ الذَّنْبِ
- 3 / غافر ) (
إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ
- 30 / فاطر ) (
هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
- 107 / يونس ) غفيرة « 2 » همان غفران است و از اين واژه آيات :
هامش
( 1 ) اين آيه قبل از آيه قتال نازل شده است مىگويد : به مؤمنين بگو از كسانى كه اميدوار به ايّام اللّه ( فرمانهاى الهى ) نيستند در گذرند تا هر قومى به آنچه كردهاند برسند( مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ )هر كس عمل شايستهاى انجام دهد براى خودش مىكند و هر كه بدى كند بر زيان خود اوست سپس به پيشگاه پروردگارتان باز مىگرديد .
( 2 ) غفيرة به دو معنى آمده است : 1 - غفران و آمرزش 2 - فراوانى و كثرت . طريحى حديثى را از على ( ع ) نقل مىكند كه گفته است « فان اصاب احدكم غفيرة فى رزق او عمرا و ولدا و غير ذلك فلا يكون ذلك له فتنة و يفضى به الى الحسد » و همين مفهوم در نهج البلاغه به صورت زير نقل شده ( خطبهء 23 ) فان احدكم لاخيه غفيرة فى اهل او مال او نفس فلا تكوننّ له فتنة ، انّ المال و البنين حرث الدّنيا و العمل الصّالح حرث الآخرة و قد يجمعها اللّه تعالى لاقوام ، يعنى هر گاه يكى از شما در برادرش ، اهل و عيال و يا رزق يا عمر يا فرزند و غير از اينها زياد ديد ، بداند كه براى او فتنه و ابتلائى نيست و نبايد به او حسادت بورزد زيرا مال و فرزندان زراعت دنياست و عمل صالح زراعت آخرت و راستى كه خداوند اين دو را براى افرادى يا اقوامى فراهم مىآورد ( خطبه 23 / ص 64 - مجمع البحرين 3 / 43 ) .