(
فَهَلْ عَسَيْتُمْ
إِنْ تَوَلَّيْتُمْ - 22 / محمّد ) « 1 » (
هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ
- 246 / بقره ) (
فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً
- 19 / نساء ) .
مُعْسِيَان : شترى كه شيرش قطع شده و اميد دارند كه مجدّدا شير در پستانش برگردد . عَسَى الشّيءُ ، يَعْسُو : وقتى است كه چيزى سخت و ناهموار باشد . عَسَى اللّيلُ يَعْسُو : شب تاريك شد .
عشر
: العَشْرَة و العُشْر و العِشْرُون و العَشِير و العِشْر : معروف است ، يعنى : ( ده - يك دهم - بيست - جزئى از ده - دهمين روز نوبت آب دادن ) .
خداى تعالى گفت : (
تِلْكَ عَشَرَةٌ
كامِلَةٌ - 196 / بقره ) (
عِشْرُونَ
صابِرُونَ - 65 / انفال ) « 2 » (
تِسْعَةَ عَشَرَ
- 30 / مدثّر ) عَشَرْتُهُم أَعْشِرُهُم يا ( عَشَرَهُ القومُ أَعْشِرُهُم ) : دهمين نفرشان شدم .
عَشَرَهُمْ : يك دهم مالشان را گرفت .
عَشَّرْتُهُم : مالشان را ده قسمت كردم در وقتى است كه نه ( 9 ) قسمت را ده ( 10 ) قسمت كنى . مِعْشَارُ الشّيءِ : يك دهم آن چيز ، خداى تعالى گويد : (
وَ ما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَيْناهُمْ
- 45 / سباء ) ( به يك دهم آنچه را كه آنها داشتند اينان نرسيدند ) .
ناقةٌ عُشَرَاءُ : شترى كه ده ماه از بارداريش گذشته ، جمع آن - عِشَارُ است ، در آيه :
(
وَ إِذَا الْعِشارُ
عُطِّلَتْ - 4 / تكوير ) .
هامش
( 1 ) آيا اميد داشتيد كه روزى برگرديد .
( 2 ) هر گاه در جنگ بيست دلاور مؤمن پايدار و مقاوم باشيد بر دويست تن از كفّار غالب و پيروز مىشويد .