عُزَيْر - در آيه : (
وَ قالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ
- 30 / توبه ) اسم پيامبرى است .
عزل
: اعْتِزَال : دور كردن چيزى و دور شدن از چيزى است ( متعدّى و لازم ) چه از نظر عمل يا بيزارى فكرى يا روحى يا غير اينها چه با بدن و جسم يا با قلب و دل .
مىگويند : عَزَلْتُهُ و اعْتَزَلْتُهُ و تَعَزَّلْتُهُ فَاعْتَزَلَ : دورش كردم سپس دور شد .
در آيات :
(
وَ إِذِ اعْتَزَلْتُمُوهُمْ
وَ ما يَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ - 16 / كهف ) « 1 » (
فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ
فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ - 90 / نساء ) « 2 » (
وَ أَعْتَزِلُكُمْ
وَ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ - 48 / مريم ) « 3 » (
فَاعْتَزِلُوا
النِّساءَ - 222 / بقره ) « 4 » شاعر گويد :
يا بنت عاتكة الّتي أتعزّل « 5 » .
و در آيه : (
إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ
- 212 / شعراء ) يعنى بعد از آنكه مىتوانستند و
هامش
( 1 ) در بارهء اصحاب كهف است كه از مشركين و بتهاى معاصرين خود كه غير از اللّه مىپرستيدند كنارهگيرى كرده بودند و خداوند آنها را به غار هدايت كرد .
( 2 ) اگر كفّار از شما كناره گرفتند و با شما نجنگيدند و اظهار اطاعت كردند خداوند راهى براى جنگ با آنها برايتان قرار نداده است .
( 3 ) سخن حضرت ابراهيم به آزر و بت پرستان است مىگويد از شما و هر آنچه غير خدا مىپرستيد دورى مىگزينم .
( 4 ) وقتى كه همسرانتان حائضند از آنها كناره گيريد تا پاك شوند .
( 5 ) مصراع فوق از شعر اخوص است كلمه - بنت غلط است و صحيح آن - بيت - است كه در متون ديگر آمده و چنين است :يا بيت عاتكة الّذى اتعزل * حذر العدا و به الفؤاد موكلّانى لامنحك الصّدور و انّنى * قسما ابيك مع الصّدود لاميلاين شعر را - اخوص - در مدح عمر بن عبد العزيز سروده مىگويد : اى خانه عاتكه كه از ترس دشمنان از تو دورى مىگزينم ولى دل به تو پيوسته است ، من روى برگرداندن از تو را به تو وامىگذارم و سوگند مىخورم كه با وجود اعراض و دورى به تو متمايلم . جدّا خوص كه نامش - حمى الدّير - است يكى از ياران .