رخو
: الرُّخَاء : آرامش و نرمى ، چنان كه گويند : شىء رِخْو : چيز نرمى است .
فعلش - رَخِيَ ، يَرْخَى - است ، خداى تعالى گويد :
(
فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ رُخاءً
حَيْثُ أَصابَ - 36 / ص ) ( پس باد را رام او كرديم كه به فرمانش هر جا مىخواست به آرامى جريان مىيافت ) از معنى فوق - أَرْخَيْتُ السِّترَ - است يعنى پرده را آويختم . و از اين عبارت إِرْخَاء سِرْحَان - استعاره شده است يعنى آرام دويدن گرگ .
ابو ذؤيب مىگويد : و هى رِخْو تَمْزَعُ ، يعنى : ( ماده گرگ سست مىرود امّا حيله مىكند ) . يعنى مثل باد نرم و آرام مىرود .
فَرَسٌ مِرْخَاء : اسبى دونده از ميان ستوران تيز تك كه وسيعتر مىدود .
أَرْخَيْتُهُ : به نرمى او را فرو گذاردم و رها كردم .
ردد
: الرَّدّ : برگرداندن چيزى يا به ذات خود يا به حالتى از حالاتش مىگويند : رَدَدْتُهُ فَارْتَدَّ .
خداى تعالى گويد : (
وَ لا يُرَدُّ
بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ - 147 / انعام ) .
( سختى و صلابتش از گروه مجرمين و تبهكاران برگردانده نمىشود ) و در معنى - برگرداندن به ذات - در آيه : (
وَ لَوْ رُدُّوا
لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ « 1 » - 28 / انعام ) .
و در آيات : (
ثُمَّ رَدَدْنا
لَكُمُ الْكَرَّةَ - 6 / اسراء ) و (
رُدُّوها
عَلَيَّ - 33 / ص ) (
فَرَدَدْناهُ إِلى أُمِّهِ
- 13 / قصص ) و (
يا لَيْتَنا نُرَدُّ
وَ لا نُكَذِّبَ - 27 / انعام ) معنى دوّم - ردّ - يعنى برگرداندن بحالتى
هامش
( 1 ) پايان آيه -وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ- است يعنى هر گاه بازگشت داده نمىشوند ، به همان چيزى كه منعشان كردهاند مجدّدا بازمىگردند زيرا دروغگو هستند و مىگويند جز زندگى دنيا چيزى نيست و پس از مرگ زنده نمىشويم آيهء اخير علّت ايمان ظاهرى و دروغيشان را روشن مىكند ، يعنى : چون قيامت يعنى روز مجازات را باور ندارند اظهار همدلى ، و ايمانشان از راه خدعه و دروغ است .