(
لا ضَيْرَ
إِنَّا إِلى رَبِّنا مُنْقَلِبُونَ - شعراء / 50 ) و (
لا يَضُرُّكُمْ
كَيْدُهُمْ شَيْئاً ) پاسخ ساحران بفرعون است كه مىگويند ما از كشته شدن بدست تو زيانى نمىبينيم زيرا بسوى خدايمان باز مىگرديم .
ضيز
: آيه : (
تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى
- 22 / نجم ) يعنى بخشش ناقص و نارسا اصلش بر وزن ( فعلى ) است كه بخاطر حرف ( ى ) حرف ( ض ) كه قبل از آن است مكسور شده و گفتهاند وزن - فعلى - در كلامشان نيست « 1 » . .
ضيع
: ضَاعَ الشّيءُ يَضِيعُ ضَيَاعاً : آن چيز تباه شد . أَضَعْتُهُ و ضَيَّعْتُهُ : تباهش كردم . در آيات : (
أَنِّي لا أُضِيعُ
عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ 195 / آل عمران ) (
إِنَّا لا نُضِيعُ
أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا 30 / كهف ) (
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ
إِيمانَكُمْ 142 / بقره ) (
لا يُضِيعُ
أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ - 120 / توبه ) .
( تمام آيات فوق مربوط به اين است كه خداوند اعمال و پاداش نيكوكاران و انسانهاى مؤمن را تباه و ضَايَع نمىكند ) .
ضَيْعَةُ الرّجلِ : اموال غير منقول كه آن را سرپرستى نكنند از بين مىرود و ضايع مىشود ، جمعش - ضِيَاع - است .
تَضَيَّعَ الرّيحُ : بادى است كه هر گاه بوزد آنچه را كه بر آن مىوزد ضَايِع مىكند « 2 » .
هامش
( 1 ) در سراسر كتاب عبارت ( قال بعضهم . . . يا في كلامهم . . . ) زياد به چشم مىخورد شايد تصوّر شود منظور راغب اعراب است ولى قصد ايشان از ضمير ( هم ) كسانى است كه شاعر ، نويسنده ، خطيب و خلاصه صاحب نظر و عالم در واژه شناسى و علوم زبان عرب هستند .
( 2 ) در حديثى از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آمده است كه : « بين ذلك رسول اللَّه للنّاس فضيّعوه » يعنى : پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله .