أَرْقَبْتُ فلانا هذه الدّارَ : اين است كه خانهاى به كسى ببخشى كه تا پايان عمرش و مرگش از آن خانه استفاده كند گويى كه آن خانه مرگش را انتظار مىكشد و اين چنين بخشش را - رقبى و عمرى - گويند .
رقد
: الرُّقَاد : خواب اندك و خوش ، مىگويند : رَقَدَ رُقُوداً - كه اسم فاعلش - رَاقِد - و جمعش - رُقُود است .
خداى تعالى گويد : (
وَ هُمْ رُقُودٌ
- 18 / كهف ) ( مربوط به خواب اصحاب كهف است كه مىگويد :
تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ
.
يعنى آنچنان بودند كه بيدارشان مىپنداشتى و حال آنكه خفتگان بودند .
و به اين خاطر با واژهء - رقود - توصيفشان كرده است كه از زيادى و طول خوابشان به حالت مرگ به نظر مىآمدند زيرا در بارهء آنها اعتقاد داشتند كه مردهاند و اين چنين خوابى ، با مرگ كمى فاصله دارد .
و آيه : (
يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا
- 52 / يس ) ( اى واى چه كسانى از خوابگاهمان ما را برانگيخت ) .
أَرْقَدَ الظَّلِيمُ : شتر مرغ به سرعت برخاست گويى كه خواب را از خودش رانده است .
رقم
: الرَّقْم : خط پر رنگ ، و نيز گفتهاند : الرَّقْم : نقطهگذارى كتاب و نوشته .
خداى تعالى گويد : (
كِتابٌ مَرْقُومٌ
- 9 / مطفّفين ) بر دو وجهى است كه در بالا گفته شد .
فلان يَرْقُمُ في الماء : ( او بر آب رقم مىزند و مىنويسد ) اين مثل در بارهء كسى گفته مىشود كه در كارها مهارت و استادى دارد و حاذق است .